به گزارش میزنفت، بررسی گزارشهای امروز و روزهای اخیر فایننشالتایمز، گاردین، یورونیوز، تاگسشاو و لوموند نشان میدهد روایت غالب در اروپا نسبت به رسانههای چین تفاوت محسوسی دارد. اگر رسانههای چینی بیشتر میپرسند چه میزان نفت از هرمز عبور میکند و نظم تازه کشتیرانی چگونه شکل میگیرد، رسانههای اروپایی بیشتر دنبال پاسخ این پرسشاند که ادامه این جنگ چه هزینهای برای اقتصاد و زندگی مردم اروپا خواهد داشت.
نفت دوباره به مسئله تورم اروپا تبدیل شد
بازارهای اروپایی امروز یکی از نخستین محلهای بروز این نگرانی بودند. رویترز گزارش داده افزایش قیمت نفت و تشدید تنش در خاورمیانه، نگرانی درباره بازگشت فشارهای تورمی را بالا برد و شاخص اصلی سهام اروپا در معاملات سهشنبه حدود ۰.۶ درصد کاهش یافت. شاخصهای بورس آلمان، فرانسه و بریتانیا نیز همزمان عقب نشستند.
در زمان انتشار این گزارش، نفت برنت در محدوده ۹۸.۵ دلار در هر بشکه معامله میشد. افزایش قیمت نفت همچنین انتظارات درباره ادامه سیاست پولی سختگیرانه در اروپا را تقویت کرده است؛ سرمایهگذاران منتظر تصمیم تازه بانک مرکزی اروپا درباره نرخ بهره هستند.
این بخش از روایت رسانههای اروپایی اهمیت زیادی دارد. مسئله دیگر فقط این نیست که نفت تا چه اندازه گران شده؛ پرسش اصلی این است که نفت گران چه اثری بر تورم، رشد اقتصادی و سیاست نرخ بهره خواهد گذاشت.
خطر یک جنگ فرسایشی برای قیمتها
فایننشالتایمز پیشتر هشدار یکی از سیاستگذاران بانک مرکزی اروپا را برجسته کرده بود که ادامه یک «درگیری فرسایشی» در ایران و خاورمیانه میتواند تورم را برای مدت طولانیتری بالا نگه دارد.
این زاویه اکنون با تحولات بازار نفت اهمیت بیشتری پیدا کرده است. نفت نزدیک ۱۰۰ دلار، کاهش جریان انرژی از خاورمیانه و افزایش هزینه حمل، میتواند روند کاهش تورم در اروپا را مختل کند و بانکهای مرکزی را مجبور کند نرخهای بهره را برای مدت بیشتری بالا نگه دارند.
فایننشالتایمز امروز از زاویهای وسیعتر نیز به بحران دریایی پرداخته و گزارش داده مقامهای دریایی ۱۸ کشور هشدار دادهاند جنگها، حمله به کشتیها و گسترش ناوگانهای خارج از چارچوبهای معمول، در حال ایجاد یک تغییر ساختاری در تجارت و کشتیرانی جهانی است.
برای اروپا که بخش بزرگی از انرژی و تجارت آن وابسته به کشتیرانی بینالمللی است، این مسئله فقط یک نگرانی امنیتی نیست؛ هزینه بیمه، کرایه حمل و زمان انتقال کالا نیز مستقیماً در معرض افزایش قرار میگیرد.
بحران به خیابانهای اروپا رسید
شاید ملموسترین تصویر از اثر جنگ را یورونیوز ارائه کرده باشد. این شبکه گزارش داده افزایش شدید قیمت سوخت در پرتغال به اعتراض رانندگان منجر شده است. رانندگان در لیسبون با حرکت آهسته و بوقزدن اعتراض کردند و گروهی نیز به سمت پالایشگاه سینش حرکت کردند.
طبق این گزارش، قیمت گازوئیل در پرتغال به ۲.۱۶۹ یورو برای هر لیتر رسیده که بالاترین قیمت ثبتشده در این کشور است. قیمت بنزین نیز به حدود ۲.۱۴۲ یورو در هر لیتر افزایش یافته و به بالاترین سطح از زمان بحران انرژی پس از جنگ اوکراین رسیده است.
یورونیوز تأکید کرده افزایش قیمت سوخت تنها مختص پرتغال نیست و کشورهای دیگر اروپا نیز با روند مشابهی روبهرو شدهاند. این رسانه از رکوردشکنی قیمت بنزین در آلمان نیز خبر داده است.
نکته مهم اینجاست که یورونیوز افزایش قیمتها را به اختلال در مسیر هرمز و بحران خاورمیانه مرتبط میداند، هرچند محدودیت ظرفیت پالایش نیز بهویژه در بازار گازوئیل نقش مهمی دارد.
به این ترتیب، بحران ایران برای بخشی از اروپا دیگر یک خبر دوردست از خلیج فارس نیست؛ اثر آن اکنون در تابلو قیمت جایگاههای سوخت و اعتراض رانندگان دیده میشود.
نفت گران بورس را هم پایین کشید
رسانه ملی آلمان نیز امروز دو وجه بحران را همزمان دنبال کرده است. تاگسشاو در بخش اقتصادی خود نوشته افزایش دوباره قیمت نفت بر بازار سهام آلمان فشار وارد کرده و شاخص بورس فرانکفورت در شروع معاملات پایین آمده است.
در بخش سیاسی و امنیتی نیز همین رسانه از احتمال تغییر راهبرد ایران در جنگ نوشته است. گزارش امروز تاگسشاو به تهدید مقامهای ایرانی درباره پاسخ سریعتر و شدیدتر بهت آمریکا و درگیریهای تازه در هرمز پرداخته و همزمان تأکید کرده تردد کشتیها در تنگه به پایینترین سطح از ماه مه رسیده است.
از نگاه رسانه آلمانی، بنابراین دو روند همزمان در جریان است: ریسک نظامی هرمز افزایش پیدا میکند و پیامد اقتصادی آن از طریق نفت به بازارهای اروپایی منتقل میشود.
این موضوع در آلمان حساسیت بیشتری دارد؛ چرا که قیمت بنزین این کشور طی روزهای اخیر نیز به رکوردهای تازه رسیده و جنگ ایران به یکی از عوامل اصلی بحثهای داخلی درباره هزینه انرژی تبدیل شده است.
اروپا با مخازن کمپر به استقبال زمستان میرود
لوموند فرانسه زاویه دیگری از بحران را برجسته کرده که احتمالاً در ماههای آینده اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد: گاز زمستانی اروپا.
طبق گزارش لوموند، ذخایر گاز اتحادیه اروپا در ابتدای سپتامبر تنها حدود ۶۵ درصد پر بوده؛ پایینترین سطح برای این مقطع از سال طی ۱۵ سال گذشته. جنگ خاورمیانه و اختلال در هرمز، با محدودکردن صادرات گاز طبیعی مایع قطر، روند پرکردن مخازن اروپا را مختل کرده است.
آلمان در شرایط سختتری قرار دارد و مخازن آن حدود ۵۳ درصد پر گزارش شده است؛ در هلند این رقم حدود ۴۷ درصد و در فرانسه نزدیک ۷۲ درصد است.
قیمت معیار گاز اروپا نیز در زمان انتشار گزارش لوموند به حدود ۷۳ یورو برای هر مگاواتساعت رسیده بود؛ بالاترین سطح طی سه سال و نیم. برخی تحلیلگران حتی سناریوی نزدیکشدن قیمت به ۱۰۰ یورو را در صورت ادامه اختلالات خاورمیانه مطرح کردهاند.
برای اروپایی که هنوز خاطره بحران انرژی سال ۲۰۲۲ را پشت سر نگذاشته، این مسئله یکی از حساسترین پیامدهای ادامه جنگ است. نفت گران یک مشکل فوری است، اما کمبود ذخایر گاز میتواند اثر بحران را تا زمستان ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ ادامه دهد.
احتمال شش ماه جنگ دیگر
در کنار نگرانی اقتصادی، رسانههای اروپایی نسبت به طولانیشدن جنگ نیز حساستر شدهاند. گاردین به نقل از لئون پانتا، وزیر دفاع و رئیس پیشین سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، نوشته جنگ ایران ممکن است شش ماه دیگر ادامه پیدا کند. پانتا هشدار داده آمریکا در معرض گرفتارشدن در یک جنگ طولانی دیگر در خاورمیانه قرار گرفته است.
اهمیت این پیشبینی برای بازار انرژی روشن است. اگر جنگ کوتاهمدت نباشد، فرض بازگشت سریع هرمز و صادرات منطقه به شرایط عادی نیز ضعیفتر میشود.
بازارها میتوانند یک شوک چندروزه یا چندهفتهای را با استفاده از ذخایر و مسیرهای جایگزین تحمل کنند، اما یک بحران چندماهه بهتدریج ذخایر را کاهش میدهد، هزینه بیمه و حمل را بالا میبرد و امکان جایگزینی عرضه خاورمیانه را دشوارتر میکند.
جنگ فقط در هرمز باقی نمانده است
یکی دیگر از تحولاتی که در رسانههای اروپایی دیده میشود، گسترش نگاه از هرمز به کل شبکه تجارت دریایی است.
گاردین امروز گزارشی درباره بازگشت فعالیت دزدان دریایی در اطراف سومالی منتشر کرده و آشفتگی ژئوپلیتیکی ناشی از جنگ ایران و بیثباتی منطقه را یکی از عواملی دانسته که امنیت مسیرهای دریایی را تضعیف کرده است.
این تحول در کنار درگیریهای بابالمندب و هرمز نشان میدهد مشکل تجارت دریایی دیگر محدود به یک نقطه نیست. نفتکشها و کشتیهای تجاری از خلیج فارس تا دریای سرخ و شاخ آفریقا با مجموعهای از تهدیدهای امنیتی و هزینههای اضافی مواجه شدهاند.
منابع: فایننشالتایمز،
گاردین، یورونیوز،
تاگسشاو،
لوموند و رویترز.سه شنبه ۱۷ شهريور ۱۴۰۵ ساعت ۱۴:۲۷