پیامد بحران هرمز به اروپا رسید
اروپا با مخازن خالیتر به استقبال زمستان میرود
میز نفت -اروپا پاییز را با قیمت گاز در بالاترین سطح سهونیم سال اخیر و ذخایری آغاز کرده که برای این مقطع از سال در پایینترین سطح تاریخ دادههای موجود قرار دارند. سقوط صادرات LNG قطر حالا به یکی از مهمترین ریسکهای زمستان انرژی اروپا تبدیل شده است.
به گزارش میزنفت، هنوز تا شروع فصل سرد اروپا زمان باقی مانده، اما بازار گاز این قاره از همین حالا برای زمستان نگران است.
قیمت شاخص گاز اروپا تابستان را در بالاترین سطح حدود سهونیم سال اخیر به پایان رسانده و همزمان ذخایر گازی قاره در پایینترین سطح ثبتشده برای این مقطع از سال قرار گرفتهاند؛ دادههایی که سابقه آنها تا سال ۲۰۱۱ بازمیگردد.
دلیل این نگرانی فقط کاهش ذخایر نیست. اروپا در شرایطی باید مخازن خود را برای زمستان پر کند که یکی از مهمترین تأمینکنندگان LNG جهان با بحران صادرات مواجه شده است.
صادرات LNG قطر طی شش ماه حدود ۹۶ درصد کاهش یافته و بخش بزرگی از گازی که پیش از این راهی اروپا و آسیا میشد، از بازار خارج شده است.
قطر پیش از جنگ حدود یکپنجم LNG جهان را تأمین میکرد. حذف بخش بزرگی از این عرضه باعث شده مشتریان اروپایی برای تأمین گاز مورد نیاز خود به منابع دیگر، بهویژه آمریکا، مراجعه کنند.
اما بازار LNG یک بازار منطقهای نیست. همان محمولهای که اروپا به دنبال خرید آن است میتواند راهی چین، ژاپن، کره جنوبی یا دیگر مشتریان آسیایی شود.
بنابراین هرچه به زمستان نزدیکتر شویم، رقابت اروپا و آسیا برای محمولههای آزاد LNG بیشتر خواهد شد. اگر تقاضای آسیا نیز همزمان افزایش پیدا کند، اروپا برای جذب محمولههای بیشتر احتمالاً باید قیمت بالاتری پیشنهاد دهد.
اروپا با مشکل دیگری نیز روبهرو شده است. ساختار قیمت بازار گاز وارد وضعیت «بکواردیشن» شده؛ یعنی قیمت گاز برای تحویل نزدیک از قیمت قراردادهای زمستانی بالاتر است.
در شرایط عادی، شرکتها میتوانند در ماههای گرمتر گاز ارزانتر خریداری کنند، آن را در مخازن ذخیره کنند و در زمستان با قیمت بالاتر بفروشند.
اما اکنون این معادله برعکس شده است. وقتی گاز امروز از گاز زمستان گرانتر باشد، انگیزه اقتصادی شرکتها برای خرید و ذخیرهسازی کاهش پیدا میکند. نتیجه این وضعیت میتواند ورود اروپا به زمستان با ذخایر پایینتر باشد.
آمریکا در ماههای گذشته بخشی از کاهش صادرات قطر را جبران کرده است. اروپا در ماه ژوئیه حدود ۴.۷۶ میلیون تن LNG از آمریکا دریافت کرد و تقریباً نیمی از کل صادرات LNG آمریکا راهی اروپا شد.
با این حال، تولیدکنندگان آمریکایی نیز ظرفیت نامحدودی ندارند. صادرات LNG آمریکا در ژوئیه حدود ۱۰.۴۸ میلیون تن بود که نسبت به ۱۰.۶ میلیون تن ماه قبل حتی اندکی کاهش داشت. تعمیرات دورهای برخی تأسیسات و محدودیت ظرفیت مانع افزایش سریعتر صادرات شده است.
به همین دلیل آمریکا میتواند بخشی از جای خالی قطر را پر کند، اما جبران کامل افت صادرات یکی از بزرگترین تولیدکنندگان LNG جهان کار سادهای نیست.
افزایش قیمت گاز و نفت فقط مسئله شرکتهای انرژی نیست. بازارهای مالی اروپا اکنون نگران اثر قیمت بالاتر انرژی بر تورم هستند. بازده اوراق دولتی آلمان و فرانسه نیز به بالاترین سطوح سالهای اخیر رسیده و معاملهگران احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره را بررسی میکنند.
این همان زنجیرهای است که اروپا در بحران انرژی قبلی تجربه کرد؛ گاز گرانتر، هزینه تولید بالاتر، افزایش قیمت کالاها و در نهایت فشار بیشتر بر سیاست پولی.
شرایط امروز دقیقاً مشابه بحران قبلی نیست. اروپا پایانههای LNG بیشتری در اختیار دارد و منابع تأمین خود را متنوعتر کرده است، اما حاشیه امنیت ذخایر پایینتر آمده است.
بزرگترین متغیر ناشناخته اکنون آبوهواست. اگر زمستان اروپا معتدل باشد، ذخایر موجود همراه با واردات LNG و گاز خط لولهای میتواند فشار بازار را کنترل کند.
اما یک زمستان سرد، همزمان با ادامه محدودیت صادرات قطر و افزایش تقاضای آسیا، شرایط را کاملاً تغییر خواهد داد.
در آن سناریو اروپا ناچار میشود برای جذب محمولههای LNG بیشتر قیمت بالاتری پرداخت کند.
به همین دلیل پیامد بحران هرمز دیگر محدود به کشورهای خلیج فارس یا بازار نفت نیست. شش ماه پس از آغاز بحران، وضعیت یک آبراه در خاورمیانه اکنون به یکی از متغیرهای تعیینکننده قیمت گاز و حتی تورم زمستان اروپا تبدیل شده است.
قیمت شاخص گاز اروپا تابستان را در بالاترین سطح حدود سهونیم سال اخیر به پایان رسانده و همزمان ذخایر گازی قاره در پایینترین سطح ثبتشده برای این مقطع از سال قرار گرفتهاند؛ دادههایی که سابقه آنها تا سال ۲۰۱۱ بازمیگردد.
دلیل این نگرانی فقط کاهش ذخایر نیست. اروپا در شرایطی باید مخازن خود را برای زمستان پر کند که یکی از مهمترین تأمینکنندگان LNG جهان با بحران صادرات مواجه شده است.
صادرات LNG قطر طی شش ماه حدود ۹۶ درصد کاهش یافته و بخش بزرگی از گازی که پیش از این راهی اروپا و آسیا میشد، از بازار خارج شده است.
زمستان اروپا به هرمز گره خورد
قطر پیش از جنگ حدود یکپنجم LNG جهان را تأمین میکرد. حذف بخش بزرگی از این عرضه باعث شده مشتریان اروپایی برای تأمین گاز مورد نیاز خود به منابع دیگر، بهویژه آمریکا، مراجعه کنند.
اما بازار LNG یک بازار منطقهای نیست. همان محمولهای که اروپا به دنبال خرید آن است میتواند راهی چین، ژاپن، کره جنوبی یا دیگر مشتریان آسیایی شود.
بنابراین هرچه به زمستان نزدیکتر شویم، رقابت اروپا و آسیا برای محمولههای آزاد LNG بیشتر خواهد شد. اگر تقاضای آسیا نیز همزمان افزایش پیدا کند، اروپا برای جذب محمولههای بیشتر احتمالاً باید قیمت بالاتری پیشنهاد دهد.
ذخیره کردن گاز صرفه ندارد
اروپا با مشکل دیگری نیز روبهرو شده است. ساختار قیمت بازار گاز وارد وضعیت «بکواردیشن» شده؛ یعنی قیمت گاز برای تحویل نزدیک از قیمت قراردادهای زمستانی بالاتر است.
در شرایط عادی، شرکتها میتوانند در ماههای گرمتر گاز ارزانتر خریداری کنند، آن را در مخازن ذخیره کنند و در زمستان با قیمت بالاتر بفروشند.
اما اکنون این معادله برعکس شده است. وقتی گاز امروز از گاز زمستان گرانتر باشد، انگیزه اقتصادی شرکتها برای خرید و ذخیرهسازی کاهش پیدا میکند. نتیجه این وضعیت میتواند ورود اروپا به زمستان با ذخایر پایینتر باشد.
آمریکا چقدر میتواند کمک کند؟
آمریکا در ماههای گذشته بخشی از کاهش صادرات قطر را جبران کرده است. اروپا در ماه ژوئیه حدود ۴.۷۶ میلیون تن LNG از آمریکا دریافت کرد و تقریباً نیمی از کل صادرات LNG آمریکا راهی اروپا شد.
با این حال، تولیدکنندگان آمریکایی نیز ظرفیت نامحدودی ندارند. صادرات LNG آمریکا در ژوئیه حدود ۱۰.۴۸ میلیون تن بود که نسبت به ۱۰.۶ میلیون تن ماه قبل حتی اندکی کاهش داشت. تعمیرات دورهای برخی تأسیسات و محدودیت ظرفیت مانع افزایش سریعتر صادرات شده است.
به همین دلیل آمریکا میتواند بخشی از جای خالی قطر را پر کند، اما جبران کامل افت صادرات یکی از بزرگترین تولیدکنندگان LNG جهان کار سادهای نیست.
قیمت انرژی دوباره به تورم اروپا برگشت
افزایش قیمت گاز و نفت فقط مسئله شرکتهای انرژی نیست. بازارهای مالی اروپا اکنون نگران اثر قیمت بالاتر انرژی بر تورم هستند. بازده اوراق دولتی آلمان و فرانسه نیز به بالاترین سطوح سالهای اخیر رسیده و معاملهگران احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره را بررسی میکنند.
این همان زنجیرهای است که اروپا در بحران انرژی قبلی تجربه کرد؛ گاز گرانتر، هزینه تولید بالاتر، افزایش قیمت کالاها و در نهایت فشار بیشتر بر سیاست پولی.
شرایط امروز دقیقاً مشابه بحران قبلی نیست. اروپا پایانههای LNG بیشتری در اختیار دارد و منابع تأمین خود را متنوعتر کرده است، اما حاشیه امنیت ذخایر پایینتر آمده است.
همه چیز به سرمای زمستان بستگی دارد
بزرگترین متغیر ناشناخته اکنون آبوهواست. اگر زمستان اروپا معتدل باشد، ذخایر موجود همراه با واردات LNG و گاز خط لولهای میتواند فشار بازار را کنترل کند.
اما یک زمستان سرد، همزمان با ادامه محدودیت صادرات قطر و افزایش تقاضای آسیا، شرایط را کاملاً تغییر خواهد داد.
در آن سناریو اروپا ناچار میشود برای جذب محمولههای LNG بیشتر قیمت بالاتری پرداخت کند.
به همین دلیل پیامد بحران هرمز دیگر محدود به کشورهای خلیج فارس یا بازار نفت نیست. شش ماه پس از آغاز بحران، وضعیت یک آبراه در خاورمیانه اکنون به یکی از متغیرهای تعیینکننده قیمت گاز و حتی تورم زمستان اروپا تبدیل شده است.
سه شنبه ۱۰ شهريور ۱۴۰۵ ساعت ۲۱:۳۳
کد مطلب: 50023