روایت تازه از مسیرهای پنهان صادرات نفت ایران
صادرات نفت ایران با پرچم عراق؟
میز نفت - مؤسسه HFI Research مدعی شده بخشی از نفت ایران پس از اختلاط با نفت عراق و از طریق تجارت شاتلی، از مسیر عمانی تنگه هرمز خارج میشود؛ ادعایی که با برخی دادههای ردیابی تقویت شده، اما هنوز بهطور مستقل اثبات نشده است.
به گزارش میزنفت، در شرایطی که محاصره دریایی آمریکا مسیرهای رسمی صادرات نفت ایران را با محدودیت جدی روبهرو کرده، نشانههایی از ادامه انتقال محدود نفت و گاز مایع ایران دیده میشود. این انتقالها ظاهراً بر عملیات کشتیبهکشتی، خاموشکردن سامانههای ردیابی، استفاده از نفتکشهای واسطه و احتمال اختلاط نفت ایران با محمولههای کشورهای همسایه متکی است.
تازهترین ادعا به افزایش آمار صادرات نفت عراق مربوط میشود. مؤسسه HFI Research روز ۲۶ اوت اعلام کرد تمام رشد ثبتشده در صادرات نفت عراق را نمیتوان به افزایش واقعی تولید یا صادرات این کشور نسبت داد. این مؤسسه مدعی است بخشی از نفت خام ایران با محمولههای عراقی مخلوط میشود و سپس در پوشش نفت عراق از منطقه خارج میشود.
براساس روایت HFI Research، نفتکشهای متعلق به شرکت «پراسپریتی» در این چرخه نقش دارند. این نفتکشها محمولهها را در قالب تجارت شاتلی تحویل میگیرند و از مسیر نزدیک سواحل عمان از تنگه هرمز عبور میدهند.
تجارت شاتلی به الگویی گفته میشود که در آن نفت با استفاده از چند نفتکش واسطه و انتقالهای متوالی جابهجا میشود. در این روش، محموله میتواند پیش از رسیدن به مقصد نهایی چند بار میان کشتیها منتقل شود. تغییر اسناد، خاموششدن سامانه شناسایی خودکار و مخلوطکردن نفتها نیز تشخیص مبدأ واقعی محموله را دشوارتر میکند.
HFI Research نوشته است استفاده ایران از نفت عراق برای تغییر هویت محموله، روش تازهای نیست. به ادعای این مؤسسه، ایران پیشتر نیز برای دور زدن تحریمهای نفتی از اختلاط نفت خود با نفت عراق استفاده کرده و اکنون ممکن است همین روش برای عبور از محدودیتهای دریایی به کار گرفته شده باشد.
این مؤسسه حجم نفت عبوری از مسیر عمانی را روزانه حدود ۴٫۶ تا ۵ میلیون بشکه برآورد کرده است. کل جریان نفت خروجی از دریای عمان نیز با احتساب صادرات فجیره و عمان، حدود ۷ تا ۸ میلیون بشکه در روز تخمین زده میشود. بااینحال، HFI تأکید کرده اطلاعات دقیقی درباره ترکیب تمام محمولههای عبوری در دسترس نیست. گزارش HFI Research
حساب ردیابی دریایی «منچاوسینت» نیز با انتشار تصاویر ماهوارهای مدعی شده است یک نفتکش مرتبط با ایران را هنگام خروج از منطقه انتقال کشتیبهکشتی شناسایی کرده است. این حساب میگوید حضور نفتکشهای حامل نفت خام، فرآورده یا گاز مایع ایران در مناطق انتقال دریایی و بنادر امارات و عمان اتفاق تازهای نیست.
این تصاویر، اصل حضور و فعالیت نفتکشهای مرتبط با ایران را تقویت میکند، اما بهتنهایی نمیتواند هویت نفت داخل مخازن یا نحوه هماهنگی عبور کشتی را مشخص کند. مشاهده یک نفتکش در نزدیکی مسیر عمانی نیز لزوماً به معنای صدور مجوز رسمی برای عبور نفت ایران از کریدور تحت حفاظت آمریکا نیست.
ممکن است نفتکش پیش از عبور از تنگه، محموله خود را به کشتی دیگری منتقل کرده باشد یا نفت ایران پس از اختلاط و تغییر اسناد، با هویتی متفاوت وارد مسیر شده باشد. بنابراین دادههای ماهوارهای بخشی از مسیر را آشکار میکنند، اما برای بازسازی کامل زنجیره صادرات کافی نیستند.
گزارش سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» نشانه دیگری از ادامه محدود صادرات ایران ارائه میدهد. این سازمان اعلام کرده از زمان اعلام تفاهمنامه ۱۴ ژوئن تا پنجم اوت، خروج ۶۶ نفتکش حامل نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی ایران از خلیج عمان را ردیابی کرده است.
حجم تقریبی محمولههای این نفتکشها حدود ۸۰ میلیون بشکه برآورد شده است. این آمار نشان میدهد پس از شکلگیری سازوکار موقت عبور کشتیها، بخش قابلتوجهی از محمولههای ایرانی از منطقه خارج شده است؛ اما زمان خروج همه این نفتکشها با دوره بازگشت کامل محاصره دریایی آمریکا همزمان نیست.
براساس همین گزارش، پس از ۱۲ ژوئیه هیچ نفتکش حامل نفت خام ایران نتوانسته بدون برخورد یا اقدام نیروهای آمریکایی از خلیج عمان خارج شود. نمونه بعدی که در پنجم اوت شناسایی شد، نفتکش حامل حدود ۵۳۰ هزار بشکه گاز مایع ایران بود. این محموله نیز چند روز قبل در جریان عملیات کشتیبهکشتی دریافت شده بود. گزارش ردیابی کشتیهای ایران
مجموع این دادهها نشان میدهد شبکه انتقال نفت ایران بهطور کامل متوقف نشده است. عملیات کشتیبهکشتی، استفاده از نفتکشهای واسطه، انتقال گاز مایع و احتمال اختلاط نفت ایران با نفت عراق، مسیرهایی هستند که میتوانند بخشی از صادرات را خارج از کانالهای رسمی ادامه دهند.
بااینحال، میان اثبات ادامه صادرات محدود ایران و ادعای باز ماندن کریدور عمانی برای نفت ایران فاصله وجود دارد. شواهد فعلی از عبور برخی محمولههای مرتبط با ایران حکایت میکند، اما هنوز مدرک مستقلی منتشر نشده که نشان دهد مسیر عمانی اساساً با هدف تسهیل صادرات پنهانی نفت ایران باز نگه داشته شده است.
صورت دقیق ماجرا این است که نفت ایران احتمالاً با روشهای پیچیدهتر و در حجمی محدودتر همچنان راهی برای خروج پیدا میکند؛ اما نمیتوان هر افزایش در صادرات عراق یا هر نفتکش مشاهدهشده در آبهای عمان را به صادرات ایران نسبت داد.
تازهترین ادعا به افزایش آمار صادرات نفت عراق مربوط میشود. مؤسسه HFI Research روز ۲۶ اوت اعلام کرد تمام رشد ثبتشده در صادرات نفت عراق را نمیتوان به افزایش واقعی تولید یا صادرات این کشور نسبت داد. این مؤسسه مدعی است بخشی از نفت خام ایران با محمولههای عراقی مخلوط میشود و سپس در پوشش نفت عراق از منطقه خارج میشود.
تجارت شاتلی با نفت عراق
براساس روایت HFI Research، نفتکشهای متعلق به شرکت «پراسپریتی» در این چرخه نقش دارند. این نفتکشها محمولهها را در قالب تجارت شاتلی تحویل میگیرند و از مسیر نزدیک سواحل عمان از تنگه هرمز عبور میدهند.
تجارت شاتلی به الگویی گفته میشود که در آن نفت با استفاده از چند نفتکش واسطه و انتقالهای متوالی جابهجا میشود. در این روش، محموله میتواند پیش از رسیدن به مقصد نهایی چند بار میان کشتیها منتقل شود. تغییر اسناد، خاموششدن سامانه شناسایی خودکار و مخلوطکردن نفتها نیز تشخیص مبدأ واقعی محموله را دشوارتر میکند.
HFI Research نوشته است استفاده ایران از نفت عراق برای تغییر هویت محموله، روش تازهای نیست. به ادعای این مؤسسه، ایران پیشتر نیز برای دور زدن تحریمهای نفتی از اختلاط نفت خود با نفت عراق استفاده کرده و اکنون ممکن است همین روش برای عبور از محدودیتهای دریایی به کار گرفته شده باشد.
این مؤسسه حجم نفت عبوری از مسیر عمانی را روزانه حدود ۴٫۶ تا ۵ میلیون بشکه برآورد کرده است. کل جریان نفت خروجی از دریای عمان نیز با احتساب صادرات فجیره و عمان، حدود ۷ تا ۸ میلیون بشکه در روز تخمین زده میشود. بااینحال، HFI تأکید کرده اطلاعات دقیقی درباره ترکیب تمام محمولههای عبوری در دسترس نیست. گزارش HFI Research
رد نفتکشهای ایرانی در آبهای عمان
حساب ردیابی دریایی «منچاوسینت» نیز با انتشار تصاویر ماهوارهای مدعی شده است یک نفتکش مرتبط با ایران را هنگام خروج از منطقه انتقال کشتیبهکشتی شناسایی کرده است. این حساب میگوید حضور نفتکشهای حامل نفت خام، فرآورده یا گاز مایع ایران در مناطق انتقال دریایی و بنادر امارات و عمان اتفاق تازهای نیست.
این تصاویر، اصل حضور و فعالیت نفتکشهای مرتبط با ایران را تقویت میکند، اما بهتنهایی نمیتواند هویت نفت داخل مخازن یا نحوه هماهنگی عبور کشتی را مشخص کند. مشاهده یک نفتکش در نزدیکی مسیر عمانی نیز لزوماً به معنای صدور مجوز رسمی برای عبور نفت ایران از کریدور تحت حفاظت آمریکا نیست.
ممکن است نفتکش پیش از عبور از تنگه، محموله خود را به کشتی دیگری منتقل کرده باشد یا نفت ایران پس از اختلاط و تغییر اسناد، با هویتی متفاوت وارد مسیر شده باشد. بنابراین دادههای ماهوارهای بخشی از مسیر را آشکار میکنند، اما برای بازسازی کامل زنجیره صادرات کافی نیستند.
خروج ۶۶ نفتکش حامل محموله ایرانی
گزارش سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای» نشانه دیگری از ادامه محدود صادرات ایران ارائه میدهد. این سازمان اعلام کرده از زمان اعلام تفاهمنامه ۱۴ ژوئن تا پنجم اوت، خروج ۶۶ نفتکش حامل نفت، فرآوردههای نفتی و محصولات پتروشیمی ایران از خلیج عمان را ردیابی کرده است.
حجم تقریبی محمولههای این نفتکشها حدود ۸۰ میلیون بشکه برآورد شده است. این آمار نشان میدهد پس از شکلگیری سازوکار موقت عبور کشتیها، بخش قابلتوجهی از محمولههای ایرانی از منطقه خارج شده است؛ اما زمان خروج همه این نفتکشها با دوره بازگشت کامل محاصره دریایی آمریکا همزمان نیست.
براساس همین گزارش، پس از ۱۲ ژوئیه هیچ نفتکش حامل نفت خام ایران نتوانسته بدون برخورد یا اقدام نیروهای آمریکایی از خلیج عمان خارج شود. نمونه بعدی که در پنجم اوت شناسایی شد، نفتکش حامل حدود ۵۳۰ هزار بشکه گاز مایع ایران بود. این محموله نیز چند روز قبل در جریان عملیات کشتیبهکشتی دریافت شده بود. گزارش ردیابی کشتیهای ایران
صادرات محدود ادامه دارد
مجموع این دادهها نشان میدهد شبکه انتقال نفت ایران بهطور کامل متوقف نشده است. عملیات کشتیبهکشتی، استفاده از نفتکشهای واسطه، انتقال گاز مایع و احتمال اختلاط نفت ایران با نفت عراق، مسیرهایی هستند که میتوانند بخشی از صادرات را خارج از کانالهای رسمی ادامه دهند.
بااینحال، میان اثبات ادامه صادرات محدود ایران و ادعای باز ماندن کریدور عمانی برای نفت ایران فاصله وجود دارد. شواهد فعلی از عبور برخی محمولههای مرتبط با ایران حکایت میکند، اما هنوز مدرک مستقلی منتشر نشده که نشان دهد مسیر عمانی اساساً با هدف تسهیل صادرات پنهانی نفت ایران باز نگه داشته شده است.
صورت دقیق ماجرا این است که نفت ایران احتمالاً با روشهای پیچیدهتر و در حجمی محدودتر همچنان راهی برای خروج پیدا میکند؛ اما نمیتوان هر افزایش در صادرات عراق یا هر نفتکش مشاهدهشده در آبهای عمان را به صادرات ایران نسبت داد.
يکشنبه ۸ شهريور ۱۴۰۵ ساعت ۲۰:۵۵
کد مطلب: 49965