به گزارش میز نفت، بخش راستیآزمایی بیبیسی، پس از توافق اولیه ایران و آمریکا در اواسط ژوئن، روند عبور کشتیها از تنگه هرمز به تدریج افزایش یافت. دادههای کپلر نشان میداد از روز امضای توافق تا زمان انتشار گزارش، دستکم ۱۷۲ شناور از این آبراه عبور کردهاند، هرچند این میزان همچنان فاصله زیادی با میانگین روزانه پیش از درگیریها داشت که حدود ۱۳۸ عبور در روز بود.
کریدوری که قرار بود ریسک هرمز را کاهش دهد
بیبیسی گزارش داد که بخش قابل توجهی از کشتیها در روزهای نخست بازگشایی مسیر، از کریدور جنوبی نزدیک سواحل عمان استفاده کردند. این مسیر که با هماهنگی عمان و سازمان بینالمللی دریانوردی پیشنهاد شده بود، به عنوان مسیر جایگزین برای کاهش خطرات امنیتی در بخش اصلی تنگه هرمز مطرح شد.
هدف از ایجاد این مسیر، کاهش ریسک عبور کشتیهای تجاری در یکی از حساسترین آبراههای انرژی جهان بود؛ مسیری که به دلیل تراکم بالای تردد نفتکشها و شناورهای حامل کالا، همواره در معرض تهدیدهای امنیتی قرار دارد.
رشد اولیه استفاده از مسیر عمانی پس از توافق
بر اساس دادههای کپلر، در ۲۵ ژوئن دهها کشتی از مسیر عمانی عبور کردند. گزارشها نشان میدهد در همان روز حدود نیمی از ۴۲ شناور تجاری عبوری از تنگه هرمز، مسیر نزدیک به سواحل عمان را انتخاب کردند.
همچنین در روزهای قبلتر، از مجموع ۷۸ عبور ثبتشده، ۴۲ درصد کشتیها از این مسیر استفاده کرده بودند. این آمار نشان میداد کریدور پیشنهادی عمان در روزهای ابتدایی توانسته بخشی از اعتماد شرکتهای کشتیرانی را جلب کند.
حمله دریایی، نقطه تغییر رفتار شرکتهای کشتیرانی
اما پس از حمله به یک کشتی تجاری در نزدیکی مسیر عمانی و افزایش دوباره تنشهای نظامی، شرکتهای کشتیرانی در استفاده از این مسیر محتاطتر شدند.
گزارشهای بعدی نشان داد تعداد کشتیهایی که از این کریدور عبور میکنند به شدت کاهش یافته و در برخی روزها هیچ شناوری برای خروج از خلیج فارس از این مسیر استفاده نکرده است.
این تغییر رفتار نشان میدهد شرکتهای کشتیرانی در شرایط بحرانی، حتی مسیرهای جایگزین را نیز تنها زمانی انتخاب میکنند که از ثبات امنیتی آن اطمینان داشته باشند.
چرا کاهش تردد در کریدور عمانی اهمیت دارد؟
اهمیت این موضوع به نقش تنگه هرمز در تجارت انرژی جهان بازمیگردد. این آبراه یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان محسوب میشود و روزانه بخش قابل توجهی از صادرات انرژی خاورمیانه از این منطقه عبور میکند.
هرگونه اختلال پایدار در عبور کشتیها میتواند هزینه حملونقل، حق بیمه دریایی و ریسک بازار انرژی را افزایش دهد و فشار بیشتری بر زنجیره تامین جهانی وارد کند.
ادعای صفر شدن عبور کشتیها؛ واقعیت چیست؟
گزارش بیبیسی تأیید میکند که کریدور عمانی پس از یک دوره استفاده گستردهتر در روزهای ابتدایی توافق، با افت شدید تردد مواجه شده است.
با این حال، ادعای «رسیدن عبور کشتیها به صفر» مربوط به یک مقطع خاص و دادههای روزانه است و به معنای توقف کامل استفاده از این مسیر در کل دوره نیست. دادههای کپلر نشان میدهد کاهش تردد در این مسیر بیشتر بازتاب افزایش دوباره ریسک امنیتی و احتیاط شرکتهای کشتیرانی بوده است.جمعه ۱۹ تير ۱۴۰۵ ساعت ۱۷:۲۸