به گزارش میز نفت، تازهترین آمارها نشان میدهد واردات نفت خام هند در ژوئن ۲۰۲۶ به رکورد نزدیک به ۵ میلیون بشکه در روز رسیده است. از این میزان، حدود ۲.۶ میلیون بشکه در روز از روسیه وارد شده که معادل ۵۴ درصد کل واردات نفت هند و بالاترین سطح تجارت نفت میان دو کشور از زمان آغاز همکاریهای گسترده انرژی محسوب میشود.
روسیه بزرگترین تأمینکننده نفت هند شد
صادرات نفت روسیه به هند که در فوریه و تحت تأثیر تحریمهای آمریکا به حدود ۱.۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافته بود، طی چهار ماه گذشته بیش از دو برابر شد. این رشد باعث شد روسیه بار دیگر به مهمترین تأمینکننده نفت خام هند تبدیل شود و نقش کلیدی در امنیت انرژی این کشور ایفا کند.
افزایش خرید نفت روسیه در شرایطی رخ داده که پالایشگاههای هندی برای جبران کاهش عرضه از خاورمیانه، وابستگی بیشتری به نفت ارزانتر روسیه پیدا کردهاند.
کاهش صادرات نفت خاورمیانه به هند
تحولات ژئوپلیتیکی منطقه و اختلال در مسیرهای صادراتی، ترکیب واردات نفت هند را بهطور محسوسی تغییر داده است. عراق که در فوریه حدود یکپنجم نفت خام مورد نیاز هند را تأمین میکرد، طی سه ماه بعد تقریباً از بازار این کشور حذف شد و تنها در اواخر ژوئن نخستین محموله خود را دوباره به سواحل غربی هند رساند.
کویت نیز پس از صادرات حدود ۱۵۰ هزار بشکه در روز، عملاً از فهرست تأمینکنندگان هند خارج شد. صادرات عربستان سعودی نیز از حدود یک میلیون بشکه در روز در فوریه به حدود ۳۳۰ هزار بشکه در روز در ژوئن کاهش یافت.
در مقابل، امارات توانست سریعتر از سایر تولیدکنندگان منطقه شرایط صادرات خود را بازیابی کند و طی سه ماه گذشته روزانه بین ۵۰۰ تا ۵۵۰ هزار بشکه نفت به هند صادر کرده و به دومین تأمینکننده بزرگ نفت این کشور تبدیل شود.
چرا هند خرید نفت روسیه را افزایش داد
افزایش واردات نفت روسیه تنها نتیجه کاهش عرضه خاورمیانه نبود. حملات اوکراین به برخی زیرساختهای پالایشگاهی روسیه نیز موجب کاهش ظرفیت پالایش داخلی این کشور و آزاد شدن حجم بیشتری از نفت خام برای صادرات شد.
همزمان کاهش تقاضای چین برای نفت خام، استفاده بیشتر پکن از ذخایر راهبردی و افت سودآوری پالایشگاههای چینی، باعث شد بخش قابل توجهی از نفت روسیه راهی بازار هند شود و پالایشگاههای این کشور از این فرصت برای افزایش خرید استفاده کنند.
آینده بازار نفت هند به قیمت و خاورمیانه وابسته است
با بهبود تدریجی جریان صادرات نفت از خلیج فارس، انتظار میرود کشورهای خاورمیانه بار دیگر سهم بیشتری از بازار هند را در اختیار بگیرند. افزایش تردد نفتکشها از منطقه و بازگشت تدریجی تولید به شرایط عادی، نشانههایی از احیای صادرات نفت این منطقه است.
با این حال، رقابت میان تولیدکنندگان بیش از هر عامل دیگری به قیمت نفت و میزان تخفیفهای فروش وابسته خواهد بود. پالایشگاههای دولتی هند در ماههای اخیر بر لزوم تنوعبخشی به منابع تأمین نفت تأکید کردهاند، اما شواهد نشان میدهد این سیاست بیش از آنکه به معنای فاصله گرفتن از نفت خاورمیانه باشد، ابزاری برای دریافت تخفیفهای بیشتر از تولیدکنندگان سنتی است.
رقابت روسیه و خاورمیانه برای بازار نفت هند
رکوردشکنی واردات نفت روسیه به هند نشان میدهد بازار انرژی آسیا همچنان تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی و تغییر مسیر تجارت جهانی نفت قرار دارد. اگرچه روسیه در ماههای اخیر بیشترین سود را از این شرایط برده است، اما با بازگشت تدریجی صادرات خلیج فارس، رقابت میان تولیدکنندگان برای حفظ سهم از بازار پرمصرف هند وارد مرحله تازهای خواهد شد؛ رقابتی که در نهایت قیمت نفت و شرایط فروش، برنده اصلی آن را مشخص میکند.پنجشنبه ۱۱ تير ۱۴۰۵ ساعت ۲۳:۴۱