به گزارش میز نفت، تنگه هرمز یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی در جهان است که خلیج فارس را به دریای عمان و اقیانوس هند متصل میکند. بخش قابل توجهی از نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی مایع (LNG) کشورهای تولیدکننده منطقه از طریق این آبراه به بازارهای جهانی صادر میشود.
به دلیل موقعیت راهبردی این گذرگاه، هرگونه تحول امنیتی یا سیاسی در منطقه به سرعت در بازارهای جهانی انرژی بازتاب پیدا میکند و معمولاً نخستین واکنش، افزایش نوسان قیمت نفت و رشد هزینههای حملونقل دریایی است.
چرا بازار جهانی نفت به تنگه هرمز حساس است؟
فعالان بازار انرژی معتقدند حساسیت بازار نسبت به تنگه هرمز تنها به حجم بالای نفت عبوری از این مسیر محدود نمیشود. این آبراه نقش کلیدی در امنیت انرژی جهان دارد و هرگونه اختلال در آن میتواند زنجیره تأمین نفت را با مشکل مواجه کند.
در چنین شرایطی، شرکتهای بیمه دریایی معمولاً نرخ بیمه نفتکشها را افزایش میدهند و هزینه حمل هر بشکه نفت نیز بیشتر میشود؛ موضوعی که در نهایت بر قیمت جهانی نفت تأثیر خواهد گذاشت.
عبور نفتکشها ادامه دارد، اما بازار محتاط است
بررسی دادههای رهگیری نفتکشها نشان میدهد تردد کشتیهای حامل نفت از تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و تاکنون اختلال گستردهای در صادرات نفت کشورهای منطقه گزارش نشده است.
با این حال، معاملهگران ترجیح میدهند تا روشنتر شدن وضعیت منطقه، با احتیاط بیشتری معامله کنند. این موضوع باعث شده بازار نفت نسبت به انتشار هر خبر سیاسی یا امنیتی مرتبط با خلیج فارس واکنش سریع نشان دهد.
نقش کشورهای صادرکننده نفت
کشورهای حاشیه خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، امارات، عراق، کویت، قطر و ایران بخش عمده صادرات انرژی خود را از طریق تنگه هرمز انجام میدهند. از این رو، ثبات این مسیر نه تنها برای اقتصاد کشورهای منطقه، بلکه برای مصرفکنندگان بزرگ انرژی در آسیا و اروپا نیز اهمیت بالایی دارد.
تحلیلگران میگویند هرگونه محدودیت در این مسیر میتواند عرضه جهانی نفت را کاهش داده و فشار بیشتری بر قیمتها وارد کند؛ بهویژه در شرایطی که بازار همچنان با تصمیمات اوپکپلاس و تغییرات تقاضای جهانی روبهرو است.
تأثیر تنگه هرمز بر قیمت جهانی نفت
در حال حاضر، ریسکهای ژئوپلیتیکی یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت نفت هستند. اگرچه عوامل اقتصادی مانند رشد تقاضا، تولید نفت آمریکا و سیاستهای اوپکپلاس همچنان بر بازار اثرگذارند، اما هرگونه خبر درباره تنگه هرمز میتواند روند معاملات را در مدت کوتاهی تغییر دهد.
به همین دلیل، سرمایهگذاران و معاملهگران علاوه بر گزارشهای مربوط به عرضه و تقاضا، تحولات امنیتی این آبراه را نیز بهطور مستمر دنبال میکنند.
کارشناسان معتقدند در صورت تداوم عبور ایمن نفتکشها از تنگه هرمز، بخشی از نگرانیهای بازار کاهش خواهد یافت و قیمتها بیشتر تحت تأثیر عوامل بنیادین مانند تولید و مصرف قرار میگیرد. اما در مقابل، هرگونه تنش یا اختلال در این مسیر میتواند به سرعت ریسک ژئوپلیتیکی را افزایش داده و بازار جهانی نفت را با موج تازهای از نوسانات قیمتی مواجه کند.