پدر اوپک، شیخ سرخ و سزار نفت؛ معماران نفوذ اوپک در جهان
روایت سه چهرهای که تاریخ نفت را تغییر دادند
میز نفت - در شصتوشش سال فعالیت اوپک، سه سیاستمدار نفتی از ونزوئلا و عربستان بیش از دیگران در شکلگیری، تثبیت و تبدیل این سازمان به یکی از بازیگران اثرگذار اقتصاد جهانی نقش داشتند؛ چهرههایی که سرانجام هر سه، پس از سالها نفوذ در بازار نفت، به شکلی ناگهانی از قدرت کنار گذاشته شدند.
به گزارش میز نفت، سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در طول ۶۶ سال فعالیت خود، فراز و فرودهای بسیاری را پشت سر گذاشته است. با این حال، نقش سه چهره نفتی در شکلگیری، تثبیت و افزایش نفوذ این سازمان در بازار جهانی انرژی بیش از دیگران مورد توجه قرار دارد؛ خوان پابلو پرز آلفونسو از ونزوئلا و عبدالله طریقی و احمد زکی یمانی از عربستان سعودی.
خوان پابلو پرز آلفونسو، وزیر نفت ونزوئلا که به «پدر اوپک» شهرت یافت، مهمترین نقش را در تأسیس این سازمان در سال ۱۹۶۰ ایفا کرد. او از نخستین سیاستمدارانی بود که ضرورت ایجاد جبههای مشترک میان کشورهای تولیدکننده نفت را مطرح کرد و تلاشهای گستردهای برای نزدیک کردن مواضع دولتهای نفتی انجام داد.
پرز آلفونسو معتقد بود کشورهای تولیدکننده باید در برابر شرکتهای بزرگ نفتی و مصرفکنندگان عمده، با صدایی واحد سخن بگویند. با وجود این نقش تاریخی، سالهای پایانی عمر خود را در انزوا گذراند و جمله مشهور «نفت، مدفوع شیطان است» از او به یادگار مانده است.
دومین چهره تأثیرگذار در تاریخ اوپک، عبدالله طریقی، وزیر نفت عربستان سعودی و مشهور به «شیخ سرخ» بود. او در دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی، معمار اصلی سیاست نفتی عربستان محسوب میشد و از نخستین مقامهای نفتی منطقه بود که بر ضرورت کنترل بیشتر کشورهای تولیدکننده بر منابع هیدروکربوری تأکید داشت.
طریقی با حمایت از ایده همکاری میان دولتهای صادرکننده نفت، نقش مهمی در تبدیل اوپک به نهادی تأثیرگذار در مناسبات انرژی جهان ایفا کرد. با این حال، دوران حضور او در قدرت نیز به شکلی ناگهانی پایان یافت.
احمد زکی یمانی، وزیر نفت افسانهای عربستان سعودی، سومین شخصیت اثرگذار در تاریخ اوپک به شمار میرود. او که به «سزار اوپک» شهرت داشت، در دهه ۱۹۷۰ میلادی به چهره اصلی سیاستگذاری نفتی جهان تبدیل شد. یمانی هدایتکننده تحریم نفتی سال ۱۹۷۳ علیه کشورهای حامی اسرائیل بود؛ اقدامی که ساختار بازار جهانی انرژی را دگرگون کرد و جایگاه اوپک را به عنوان بازیگری تعیینکننده در اقتصاد بینالملل ارتقا داد.
او همچنین با استفاده از دیپلماسی نفتی و نفوذ در میان اعضای اوپک، نقش مهمی در افزایش انسجام این سازمان ایفا کرد. یمانی نیز در نهایت به طور ناگهانی از سمت خود برکنار شد و بعدها با حسرت گفته بود: «کاش به جای نفت، آب داشتیم.»
سرنوشت مشترک این سه معمار اوپک، از یک سو نشاندهنده تأثیر عمیق آنها بر تاریخ صنعت نفت جهان است و از سوی دیگر، بازتابی از پیچیدگیهای سیاست در کشورهای نفتخیز به شمار میرود؛ جایی که حتی اثرگذارترین چهرههای انرژی نیز مصون از تغییرات ناگهانی قدرت نیستند.
کسی که اوپک را تاسیس کرد
خوان پابلو پرز آلفونسو، وزیر نفت ونزوئلا که به «پدر اوپک» شهرت یافت، مهمترین نقش را در تأسیس این سازمان در سال ۱۹۶۰ ایفا کرد. او از نخستین سیاستمدارانی بود که ضرورت ایجاد جبههای مشترک میان کشورهای تولیدکننده نفت را مطرح کرد و تلاشهای گستردهای برای نزدیک کردن مواضع دولتهای نفتی انجام داد.
پرز آلفونسو معتقد بود کشورهای تولیدکننده باید در برابر شرکتهای بزرگ نفتی و مصرفکنندگان عمده، با صدایی واحد سخن بگویند. با وجود این نقش تاریخی، سالهای پایانی عمر خود را در انزوا گذراند و جمله مشهور «نفت، مدفوع شیطان است» از او به یادگار مانده است.
شیخ سرخ جهان نفت
دومین چهره تأثیرگذار در تاریخ اوپک، عبدالله طریقی، وزیر نفت عربستان سعودی و مشهور به «شیخ سرخ» بود. او در دهههای ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰ میلادی، معمار اصلی سیاست نفتی عربستان محسوب میشد و از نخستین مقامهای نفتی منطقه بود که بر ضرورت کنترل بیشتر کشورهای تولیدکننده بر منابع هیدروکربوری تأکید داشت.
طریقی با حمایت از ایده همکاری میان دولتهای صادرکننده نفت، نقش مهمی در تبدیل اوپک به نهادی تأثیرگذار در مناسبات انرژی جهان ایفا کرد. با این حال، دوران حضور او در قدرت نیز به شکلی ناگهانی پایان یافت.
احمد زکی یمانی ملقب به سزار
احمد زکی یمانی، وزیر نفت افسانهای عربستان سعودی، سومین شخصیت اثرگذار در تاریخ اوپک به شمار میرود. او که به «سزار اوپک» شهرت داشت، در دهه ۱۹۷۰ میلادی به چهره اصلی سیاستگذاری نفتی جهان تبدیل شد. یمانی هدایتکننده تحریم نفتی سال ۱۹۷۳ علیه کشورهای حامی اسرائیل بود؛ اقدامی که ساختار بازار جهانی انرژی را دگرگون کرد و جایگاه اوپک را به عنوان بازیگری تعیینکننده در اقتصاد بینالملل ارتقا داد.
او همچنین با استفاده از دیپلماسی نفتی و نفوذ در میان اعضای اوپک، نقش مهمی در افزایش انسجام این سازمان ایفا کرد. یمانی نیز در نهایت به طور ناگهانی از سمت خود برکنار شد و بعدها با حسرت گفته بود: «کاش به جای نفت، آب داشتیم.»
سرنوشت مشترک این سه معمار اوپک، از یک سو نشاندهنده تأثیر عمیق آنها بر تاریخ صنعت نفت جهان است و از سوی دیگر، بازتابی از پیچیدگیهای سیاست در کشورهای نفتخیز به شمار میرود؛ جایی که حتی اثرگذارترین چهرههای انرژی نیز مصون از تغییرات ناگهانی قدرت نیستند.
چهارشنبه ۱۰ تير ۱۴۰۵ ساعت ۱۰:۵۷
کد مطلب: 48549
