چرا نفتکش‌ها از تنگه هرمز رد نمی‌شوند؟

به گزارش میز نفت، بی بی سی نوشت:

کارشناسان می‌گویند موانع مهمی بر سر بازگشت تردد دریایی به سطح پیش از آغاز درگیری وجود دارد؛ امنیت، مین‌های دریایی و عوارض عبور. داده‌های رهگیری کشتی‌ها در روز سه‌شنبه نشان می‌دهد بیش از ۲۵۰ نفتکش و بیش از ۳۳۰ کشتی باری در داخل خلیج فارس حضور دارند.
 
این داده‌ها حاکی از آن است که حدود ۷۵ درصد نفتکش‌ها متوقف هستند. تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد بسیاری از آنها در نزدیکی پایانه‌های اصلی صادرات نفت در عربستان سعودی، عراق و امارات متحده عربی تجمع کرده‌اند.تعداد واقعی شناورها در منطقه احتمالاً بیشتر از این است زیرا بسیاری از کشتی‌ها موقعیت خود را مخابره نمی‌کنند و در داده‌های مَری‌ترافیک دیده نمی‌شوند.
 
ناوین داس، تحلیلگر ارشد بازار نفت در شرکت کلپر، گفت: «اولین نشانه افزایش تردد در تنگه این خواهد بود که کشتی‌های گرفتار در خلیج فارس شروع به خروج کنند.»اما تاکنون چنین اتفاقی رخ نداده است.
 

نبود امنیت و ایمنی

 
مارتین کلی از شرکت مدیریت بحران ئی‌او‌اس ریسک گروپ به بی‌بی‌سی گفت: «با توجه به شرایط فعلی، عبور از تنگه هرمز به ناخدایی بسیار شجاع نیاز دارد.»

آنچه اکنون می‌بینیم همچنان رویکرد انتظار و مشاهده است. هیچ‌کس واقعاً نمی‌خواهد اولین کسی باشد که این ریسک را می‌پذیرد.برخی مالکان و ناخداها که ریسک‌پذیری بیشتری دارند، مانند بعضی شرکت‌های یونانی، ممکن است وارد شوند و با موفقیت خارج شوند و این موضوع اعتماد دیگران را افزایش دهد.
 
میشل ویزه باکمن، تحلیلگر ارشد شرکت ویندوارد مریتایم اینتلیجنس، گفت:« بسیاری از ناخداها هنوز اتفاقات اوایل آوریل را به یاد دارند؛ زمانی که وزیر خارجه ایران اعلام کرد تنگه کاملاً باز است.تنها یک روز بعد، مقام‌های ایرانی اعلام کردند تنگه بسته شده است و بیش از ۳۳ کشتی در میانه مسیر ناچار به تغییر جهت شدند و چندین شناور نیز گزارش دادند که هدف تیراندازی قرار گرفته‌اند.»
 

تهدید مین‌های دریایی

ایران در اوایل درگیری هشدار داده بود که اگر سواحل یا جزایر آن هدف حمله قرار گیرند، «انواع مختلفی از مین‌های دریایی از جمله مین‌های شناور که می‌توانند از ساحل رها شوند» را در خلیج فارس مستقر خواهد کرد. این موضوع را خبرگزاری فارس گزارش کرده بود.
 
از آن زمان، هم مرکز مشترک اطلاعات دریایی و هم مرکز امنیت دریایی عمان درباره اشیای شناوری که احتمال می‌رود مین باشند هشدار داده‌اند. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز به یک کمیته سنای این کشور گفت ایران «بخش‌های وسیعی از هرمز را مین‌گذاری کرده است.»
 
آرسنیو دومینگز، دبیرکل سازمان بین‌المللی دریانوردی، به بی‌بی‌سی گفت:« پاکسازی این مین‌ها نخستین گام ضروری برای بازگشت تردد دریایی به سطح پیش از جنگ است.عملیات پاکسازی مین‌ها روندی کند خواهد داشت و ممکن است بین ۳۰ روز تا شش ماه زمان ببرد.»
 
فیلیپ بلچر از انجمن بین‌المللی مالکان مستقل نفتکش‌ها گفت: «ما واقعاً نمی‌دانیم چه مدت طول خواهد کشید و همین نبود شفافیت بسیار نگران‌کننده است.کشتی‌های مین‌روب باید با سرعت بسیار پایین، احتمالاً دو یا سه گره دریایی حرکت کنند تا بتوانند محیط زیر آب را بررسی کنند.»
 

عوارض و هزینه‌های عبور

 
اگرچه نه آمریکا و نه ایران عضو کنوانسیون حقوق دریاهای سازمان ملل نیستند، کارشناسان می‌گویند موضع آمریکا این است که عبور آزاد از تنگه هرمز بخشی از حقوق عرفی بین‌المللی محسوب می‌شود. برخی کانال‌های مصنوعی مانند پاناما و سوئز برای خدمات مشخص از کشتی‌ها عوارض دریافت می‌کنند.
 
در جریان این درگیری، ایران تلاش کرده است حاکمیت خود بر تنگه را پررنگ‌تر کند. از جمله با ایجاد «سازمان تنگه خلیج فارس» که اعلام کرده مسئول مدیریت «مجوزهای عبور ایمن» خواهد بود.آمریکا و متحدان عرب آن در خلیج فارس بارها تلاش‌های ایران برای اعمال کنترل بر تنگه را رد کرده‌اند.
 
داس گفت هرگونه سازوکار جدید برای دریافت هزینه عبور از تنگه «عامل پیچیده‌کننده دیگری» خواهد بود که ممکن است محدودیت‌های لجستیکی یا گلوگاه‌هایی برای تعداد کشتی‌های عبوری در هر روز ایجاد کند.چه کسی آن را اجرا می‌کند؟ چگونه اجرا خواهد شد؟ هزینه‌ها چگونه دریافت می‌شوند؟ کشورهای دیگر حاشیه خلیج فارس چه نظری درباره آن دارند؟»
 
دیمیتریس آمپاتزیدیس از شرکت کلپر هم در این باره گفت: «نکته اصلی این است که تنگه ممکن است از نظر سیاسی یا امنیتی به سرعت بازگشایی شود، اما بازگشت نظام حمل‌ونقل تجاری به شرایط عادی احتمالاً به تدریج انجام خواهد شد.»

چهارشنبه ۲۷ خرداد ۱۴۰۵ ساعت ۱۶:۳۸