پروژه گاز تاپی و چالشهای پیش روی آن
رؤیای تاپی بر باد میرود؟
میز نفت - در حال حاضر، با وجود درخواستهای مکرر ترکمنستان، آینده تاپی همچنان نامشخصتر از همیشه است، رویایی بلندپروازانه که با واقعیتهای تلخ ژئوپلیتیک و اقتصادی محدود شده است.
به گزارش میز نفت، پروژه خط لوله گاز ترکمنستان-افغانستان-پاکستان-هند (تاپی) که گفتگوهای زیادی در مورد آن وجود دارد، پس از دیدار چند هفته پیش سفیر ترکمنستان در اسلامآباد با مقامات پاکستانی، بار دیگر در صدر اخبار قرار گرفته است.
به گفته منابع دیپلماتیک، این سفیر نگرانی کشورش را در مورد پیشرفت کند پروژه ابراز کرده و از پاکستان خواسته است تا کار بر روی این پروژه که مدتها به تعویق افتاده بود را تسریع کند.
ترکمنستان که چهارمین ذخایر بزرگ گاز طبیعی جهان را در اختیار دارد، خط لوله تاپی را به عنوان یک شاهراه استراتژیک برای صادرات انرژی خود میبیند. هرچند با وجود سالها مذاکره، مراسم کلنگزنی و پذیرش تعهدات بینالمللی، این پروژه همچنان متوقف مانده است.
پروژه تاپی به عنوان یک عامل تغییر دهنده بازی برای همکاریهای انرژی منطقهای در نظر گرفته شده بود. این خط لوله که تقریباً ۱۸۰۰ کیلومتر طول دارد، برای انتقال سالانه ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی از میدان گالکینیش ترکمنستان، از طریق افغانستان و پاکستان و تا هند طراحی شده است. برای کشورهای تشنه انرژی نظیر پاکستان و هند، این طرح نویدبخش رهایی از کمبودهای مزمن انرژی است، در حالی که برای ترکمنستان تنوعبخشی به منابع انرژی و کاهش وابستگی به صادرات به چین را ارائه میدهد.
با این حال، خوشبینی در مورد تاپی بارها با واقعیتهای میدانی در تضاد بوده است. همانطور که قبلاً اشاره کردیم، این پروژه با سه مانع عمده روبرو است:
نخست اینكه، مسئله مشارکت هند است. هند همچنان شریک رسمی این پروژه است، اما روابط سیاسی و استراتژیک پرتنش آن با پاکستان، این توافق را بسیار پیچیده میکند. هر خط لولهای که از خاک پاکستان برای تأمین بازارهای هند عبور کند، مملو از بیاعتمادی است. پاکستان در مورد اجازه دادن به چنین وابستگی، ملاحظات جدی دارد، در حالی که هند به همان اندازه در مورد تکیه بر مسیر ترانزیت از طریق رقیب خود با تردید روبرو است.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند تا زمانی که هند بخشی از کنسرسیوم باقی بماند، پروژه تاپی برای تحقق یافتن با مشکل روبرو خواهد شد. با وجود این، ترکمنستان آماده نیست هند را کنار بگذارد، زیرا میترسد بدون چنین بازار مصرف بزرگی، منطق اقتصادی این پروژه فروپاشد.
مساله دوم، موانع مالی است. هزینه این خط لوله بیش از 10 میلیارد دلار تخمین زده میشود. تامین چنین بودجهای در محیطی از تنشهای ژئوپلیتیک و اعتماد ضعیف سرمایهگذاران بسیار دشوار بوده است.
وامدهندگان بینالمللی نیز تاكنون اشتیاق کمی نشان دادهاند كه عمدتاً به دلیل خطرات امنیتی در افغانستان و عدم اطمینان پیرامون روابط پاکستان و هند بوده است. بدون یک مدل تأمین مالی معتبر، این پروژه نمیتواند فراتر از توافقات روی کاغذ و وعدههای دیپلماتیک پیش برود.
مانع سوم، وضعیت امنیتی در افغانستان است. قرار است این خط لوله از برخی از بیثباتترین مناطق افغانستان عبور کند. این کشور برای دههها بیثبات بوده و تضمین کمی برای صلح پایدار وجود دارد. دولت طالبان حمایت خود را از تاپی اعلام کرده است، اما بیثباتی، ستیزهجویی و عدم به رسمیت شناختن بینالمللی همچنان موانع بزرگی هستند. تا زمانی که افغانستان به درجهای از صلح پایدار دست نیابد، انتظار اینکه یک خط لوله چند میلیارد دلاری با خیال راحت در سراسر خاک خود فعالیت کند، غیرواقعبینانه است.
در اصل، پروژههای همکاری منطقهای مانند تاپی میتوانند آسیای جنوبی و مرکزی را متحول کرده و اقتصادها را از طریق منافع مشترک به هم پیوند دهند. اما برای تحقق این امر، باید به سه پیشنیاز توجه شود: صلح واقعی در افغانستان، یک چارچوب مالی پایدار و بازنگری در نقش هند. بدون این موارد، بعید است که پروژه تاپی به سرانجام برسد.
در حال حاضر، با وجود درخواستهای مکرر ترکمنستان، آینده تاپی همچنان نامشخصتر از همیشه است، رویایی بلندپروازانه که با واقعیتهای تلخ ژئوپلیتیک و اقتصادی محدود شده است.
منبع: www. islamabadpost.com.pk
مترجم: محسن داوری
به گفته منابع دیپلماتیک، این سفیر نگرانی کشورش را در مورد پیشرفت کند پروژه ابراز کرده و از پاکستان خواسته است تا کار بر روی این پروژه که مدتها به تعویق افتاده بود را تسریع کند.
حساب ترکمنستان روی تاپی
ترکمنستان که چهارمین ذخایر بزرگ گاز طبیعی جهان را در اختیار دارد، خط لوله تاپی را به عنوان یک شاهراه استراتژیک برای صادرات انرژی خود میبیند. هرچند با وجود سالها مذاکره، مراسم کلنگزنی و پذیرش تعهدات بینالمللی، این پروژه همچنان متوقف مانده است.
پروژه تاپی به عنوان یک عامل تغییر دهنده بازی برای همکاریهای انرژی منطقهای در نظر گرفته شده بود. این خط لوله که تقریباً ۱۸۰۰ کیلومتر طول دارد، برای انتقال سالانه ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی از میدان گالکینیش ترکمنستان، از طریق افغانستان و پاکستان و تا هند طراحی شده است. برای کشورهای تشنه انرژی نظیر پاکستان و هند، این طرح نویدبخش رهایی از کمبودهای مزمن انرژی است، در حالی که برای ترکمنستان تنوعبخشی به منابع انرژی و کاهش وابستگی به صادرات به چین را ارائه میدهد.
با این حال، خوشبینی در مورد تاپی بارها با واقعیتهای میدانی در تضاد بوده است. همانطور که قبلاً اشاره کردیم، این پروژه با سه مانع عمده روبرو است:
نخست اینكه، مسئله مشارکت هند است. هند همچنان شریک رسمی این پروژه است، اما روابط سیاسی و استراتژیک پرتنش آن با پاکستان، این توافق را بسیار پیچیده میکند. هر خط لولهای که از خاک پاکستان برای تأمین بازارهای هند عبور کند، مملو از بیاعتمادی است. پاکستان در مورد اجازه دادن به چنین وابستگی، ملاحظات جدی دارد، در حالی که هند به همان اندازه در مورد تکیه بر مسیر ترانزیت از طریق رقیب خود با تردید روبرو است.
بسیاری از تحلیلگران معتقدند تا زمانی که هند بخشی از کنسرسیوم باقی بماند، پروژه تاپی برای تحقق یافتن با مشکل روبرو خواهد شد. با وجود این، ترکمنستان آماده نیست هند را کنار بگذارد، زیرا میترسد بدون چنین بازار مصرف بزرگی، منطق اقتصادی این پروژه فروپاشد.
مساله دوم، موانع مالی است. هزینه این خط لوله بیش از 10 میلیارد دلار تخمین زده میشود. تامین چنین بودجهای در محیطی از تنشهای ژئوپلیتیک و اعتماد ضعیف سرمایهگذاران بسیار دشوار بوده است.
چالش های اساسی برای تاپی
وامدهندگان بینالمللی نیز تاكنون اشتیاق کمی نشان دادهاند كه عمدتاً به دلیل خطرات امنیتی در افغانستان و عدم اطمینان پیرامون روابط پاکستان و هند بوده است. بدون یک مدل تأمین مالی معتبر، این پروژه نمیتواند فراتر از توافقات روی کاغذ و وعدههای دیپلماتیک پیش برود.
و مساله اصلی: امنیت خط
مانع سوم، وضعیت امنیتی در افغانستان است. قرار است این خط لوله از برخی از بیثباتترین مناطق افغانستان عبور کند. این کشور برای دههها بیثبات بوده و تضمین کمی برای صلح پایدار وجود دارد. دولت طالبان حمایت خود را از تاپی اعلام کرده است، اما بیثباتی، ستیزهجویی و عدم به رسمیت شناختن بینالمللی همچنان موانع بزرگی هستند. تا زمانی که افغانستان به درجهای از صلح پایدار دست نیابد، انتظار اینکه یک خط لوله چند میلیارد دلاری با خیال راحت در سراسر خاک خود فعالیت کند، غیرواقعبینانه است.
در اصل، پروژههای همکاری منطقهای مانند تاپی میتوانند آسیای جنوبی و مرکزی را متحول کرده و اقتصادها را از طریق منافع مشترک به هم پیوند دهند. اما برای تحقق این امر، باید به سه پیشنیاز توجه شود: صلح واقعی در افغانستان، یک چارچوب مالی پایدار و بازنگری در نقش هند. بدون این موارد، بعید است که پروژه تاپی به سرانجام برسد.
در حال حاضر، با وجود درخواستهای مکرر ترکمنستان، آینده تاپی همچنان نامشخصتر از همیشه است، رویایی بلندپروازانه که با واقعیتهای تلخ ژئوپلیتیک و اقتصادی محدود شده است.
منبع: www. islamabadpost.com.pk
مترجم: محسن داوری
سه شنبه ۴ شهريور ۱۴۰۴ ساعت ۱۳:۵۳
کد مطلب: 44283
