بازی با انرژی روسیه

به گزارش میز نفت، در پاسخ به این تغییرات ژئوپلیتیک در قاره اروپا، کشورهای مختلف دارای ذخایر گاز طبیعی مانند نروژ، آذربایجان، الجزایر و قطر، آن را به عنوان فرصتی برای افزایش سهم خود در بازار اروپا به بهانه استراتژی تنوع‌بخشی اتحادیه اروپا دیدند.

در میان این کشورها، ایالات متحده نیز شرایط جدید را فرصتی ارزشمند و تاریخی برای تبدیل شدن به یک تامین‌کننده پیشرو گاز طبیعی مایع (ال ان جی) در اروپا می‌دانست، در حالی که اروپا ال ان جی صادراتی آمریکایی ها را به عنوان راه حلی بلندمدت برای کاهش وابستگی انرژی به روسیه با راه‌اندازی پایانه‌های جدید ال ان جی در آلمان، یونان، فنلاند، هلند، فرانسه و سایر کشورها در نظر گرفت.

با این حال، در دولت فعلی ترامپ، استراتژی انرژی ایالات متحده که پیشتر بر تبدیل شدن به یک جایگزین کلیدی انرژی در اروپا متمرکز بود، با رویکردی ملایم‌تر نسبت به مسکو جایگزین شده است و بازگشت گاز روسیه به اروپا نیز مستثنی نیست.

به نظر می‌رسد کاخ سفید در حال بررسی لغو تحریم‌های انرژی اعمال شده بر روسیه در نتیجه حمله به اوکراین است. از جمله پروژه‌هایی که ممکن است در رابطه با این موضوع مورد بحث قرار گرفته باشند، از سرگیری فعالیت خطوط لوله گاز نورد استریم و پروژه ال‌ان‌جی آرکتیک-2 هستند.
 

پاسخ به یک پرسش گازی

سوالی که مطرح می‌شود اینست که چرا اجازه دادن به روسیه برای از سرگیری صادرات گاز خود از طریق اروپا، چه با گاز صادراتی خط لوله و چه به صورت ال‌ان‌جی، برای شرکت‌های صادرکننده آمریکایی که تازه شروع به کسب جایگاهی در بازارهای اروپا کرده‌اند، آسیب رسان است؟

پاسخ به این سوال را می‌توان تا حدودی در توافقنامه صلح یک صفحه‌ای ترامپ که اخیراً فاش شده است، یافت که گفته می‌شود در اواخر آوریل ۲۰۲۵ میلادی به هر دو طرف متخاصم ارائه شده است. در میان نکات اصلی، این مطلب ذکر شده است که تمام تحریم‌های اعمال شده علیه روسیه از سال ۲۰۱۴ میلادی تاكنون لغو خواهد شد و ایالات متحده و روسیه روابط اقتصادی خود را، به ویژه در بخش‌های انرژی و صنعتی، توسعه خواهند داد.

بنابراین، این احتمال وجود دارد که واشنگتن حاضر باشد بازگشت گاز روسیه به اروپا را در ازای سایر پروژه‌های مشترک در حوزه منابع انرژی بپذیرد. به همین دلیل، دولت ترامپ حاضر است ریسک بازگشت وابستگی اروپا به انرژی روسیه را بپذیرد. در واقع، این سیاست ممكن است بخشی از تلاش‌های آشکار ترامپ برای ایجاد تفرقه در کشورهای عضو اتحادیه اروپا و کاهش نفوذ بروکسل به ویژه در بخش تجارت باشد.

با توجه به شرایط فعلی، این احتمال وجود دارد که ایالات متحده کنترل نامحدود روسیه بر بازار انرژی اروپا و لغو تحریم‌ها را به عنوان یک ابزار چانه‌زنی برای فرصت‌های تجاری مشترک جدید میان آنها بپذیرد.
 

جاه‌طلبی‌های آمریکا و روسیه در قطب شمال

 
شرکت‌های آمریکایی ممکن است به دنبال همکاری بیشتر با شرکت‌های روسی، به ویژه در منطقه قطب شمال باشد. همانطور که در یکی از اولین جلسات رسمی 2025 میلادی بین دیپلمات‌های آمریکایی و روسی در ریاض برجسته شد، کریل دیمیتریف، مدیرعامل صندوق سرمایه‌گذاری مستقیم روسیه، اظهار داشت که ما باید پروژه‌های مشترکی را از جمله در قطب شمال دنبال کنیم.

ایالات متحده می‌خواهد از طریق شرکت‌های خود در خط مقدم بهره‌برداری و صادرات منابع خاور دور روسیه باشد. در عمل، این امر می‌تواند با افزایش سهم در پروژه ساخالین-۱ و حضور بیشتر آمریکا در بازار ال ان جی آسیا، سرمایه‌گذاری مشترک بین یک شرکت اکتشاف و بهره‌برداری قطب شمال روسی و آمریکایی یا تعهد به توقف گسترش خطوط لوله روسیه-چین نشان داده شود.
 

نورد استریم ۲ جان می گیرد؟

دولت ترامپ در حال بررسی لغو تحریم‌ها علیه خط لوله نورد استریم ۲ و سایر دارایی‌های روسیه در اروپا است. با این حال، این فرآیند تنها با تصاحب سهم قابل توجه آمریکا در زیرساخت‌های انرژی روسیه می‌تواند اتفاق بیفتد، سهمی که صرف نظر از موضع اروپا نسبت به مسکو، سود را تضمین کند.

راه‌اندازی مجدد پروژه‌های انرژی روسیه در اروپا بدون تحریم‌های آمریکا می‌تواند به یک مزیت کوتاه مدت برای ایالات متحده تبدیل شود، زیرا می‌تواند منجر به کاهش قیمت انرژی شود. علاوه بر این، اگر واشنگتن در برخی از پروژه‌هایی که دوباره راه‌اندازی می‌شوند، سهمی داشته باشد، می‌تواند یک تلاش بسیار سودآور باشد. 
 
  ترک استریم در حال حاضر با ظرفیت کامل کار می‌کند و خط لوله یامال به دلیل سیاست خارجی لهستان در قبال روسیه به احتمال زیاد حجم محدودی خواهد داشت، تنها گزینه‌هایی که برای مذاکره واشنگتن با همتایان روسی و اوکراینی روی میز باقی مانده است، خط لوله نورد استریم ۲ و دو خط لوله برادرهود و سایوز هستند که از خاك اوکراین عبور می‌کنند.

در مورد نورد استریم ۲، این خط لوله هرگز به صورت کامل عملیاتی نشد، اما در جریان خرابکاری در نورد استریم ۱ نیز تا حدی آسیب دید و حتی قبل از شروع حمله كرملین تحت تحریم‌های ایالات متحده بوده است.

در مورد شبكه خطوط لوله‌ای که از اوکراین عبور می‌کنند، ایالات متحده بار دیگر تمایل خود را برای کنترل آنها از طریق شرکت بین‌المللی توسعه مالی دولت ایالات متحده تکرار کرده است. به این ترتیب، این به اوکراین بستگی دارد که تصمیم بگیرد که آیا عبور گاز روسیه از طریق خاک خود به سمت اروپا را از سر خواهد گرفت یا خیر، اما با توجه به این واقعیت که بمباران‌های روسیه، علیرغم درخواست‌ها برای صلح، همچنان ادامه دارد، تغییر موضع کیف از سوی واشنگتن و مسکو ضروری خواهد بود.

در نهایت، به نظر می‌رسد که ایالات متحده معتقد است که اروپا (به ویژه آلمان) نمی‌تواند برای همیشه در مقابل روسیه مقاومت کند و بازگشت روسیه به عنوان یک قدرت صادرات انرژی اجتناب‌ناپذیر است.
 

آیا اروپا طعمه را تصاحب خواهد كرد؟

 
این چالش وجود دارد كه آیا نیت روسیه برای ایجاد قراردادهای تجاری بلندمدت با شرکت‌های آمریکایی واقعی است یا خیر. البته، در این معادله باید به انتظار بنشینیم که سیاست انرژی اروپا در قبال روسیه چگونه توسعه خواهد یافت.

اگر به بروکسل نگاه کنیم، کمیسیون اروپا در اوایل ماه مه نقشه راهی را برای حذف تدریجی گاز روسیه تدوین کرد که شامل ممنوعیت قراردادهای جدید گاز روسیه در پایان سال 2025 میلادی و توقف واردات از قراردادهای موجود تا سال 2027 میلادی می‌شود. اگرچه این امر از نظر امنیتی توسط کشورهای اروپای غربی و کشورهای خط مقدم ناتو (لهستان، رومانی و کشورهای بالتیک) یک تحول ضروری و در نهایت مطلوب تلقی می‌شود، اما چنین اقدامی می‌تواند توسط دیگران، به ویژه کشورهای اروپای مرکزی مانند مجارستان، اسلواکی یا جمهوری چک، با تردید نگریسته شود.

در مجموع، به نظر می‌رسد قاره اروپا مصمم به کاهش وابستگی به گاز روسیه است، اما این وظیفه در کشورهایی که بیشترین تأثیر را از این حذف تدریجی گاز روسیه می‌پذیرند، آسان نخواهد بود، زیرا می‌تواند موتور اصلی جنبش‌های ضد اروپایی باشد. در حال حاضر، به نظر نمی‌رسد اروپا طعمه تسلط انرژی روسیه بر این قاره را بگیرد، اما نباید این احتمال را رد کرد که برخی کشورها، به دلیل فشار واشنگتن و کرملین، ممکن است طعمه را بگیرند و به عبارت صریح‌تر، قلاب را به گلوی خود فرو کنند.
 
نویسنده: مارکو آندری سولومون
منبع: www.meer.com
مترجم: محسن داوری

دوشنبه ۳ شهريور ۱۴۰۴ ساعت ۱۰:۰۹