به گزارش
میز نفت، ذخایر راهبردی نفت آمریکا در شرایطی به پایینترین سطح خود در بیش از چهار دهه گذشته رسیده است که دولت دونالد ترامپ برای بازسازی این ذخایر، به نفت ونزوئلا چشم دوخته است.
با این حال، فاصله زیادی میان ذخایر عظیم زیرزمینی ونزوئلا و توان واقعی این کشور برای تولید و صادرات سریع نفت وجود دارد. فرسودگی زیرساختها، محدودیت ظرفیت تولید، نیاز به سرمایهگذاری گسترده و تفاوت کیفیت نفت ونزوئلا با نفت مناسب ذخیرهسازی در آمریکا، موانع مهمی در مسیر اجرای این برنامه محسوب میشوند.
ذخایر نفت آمریکا به کف ۴۴ ساله رسید
بر اساس آمار وزارت انرژی آمریکا، موجودی ذخایر راهبردی نفت این کشور یا SPR در هفته منتهی به ۲۱ اوت با کاهش حدود ۳.۷ میلیون بشکهای به ۲۸۹.۷ میلیون بشکه رسید؛ سطحی که پایینترین میزان از نوامبر ۱۹۸۲ محسوب میشود.
این ذخایر در پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۴۱۱ میلیون بشکه نفت داشتند. به این ترتیب، طی حدود هشت ماه بیش از ۱۲۱ میلیون بشکه از ذخایر راهبردی آمریکا کاسته شده است.
ظرفیت مجاز ذخیرهسازی SPR حدود ۷۱۴ میلیون بشکه است و موجودی فعلی اکنون تنها حدود ۴۰ درصد این ظرفیت را تشکیل میدهد.
برداشتهای گسترده، ذخایر آمریکا را کاهش داد
کاهش ذخایر راهبردی آمریکا نتیجه مجموعهای از برداشتها در سالهای اخیر بوده است، اما بخش مهمی از افت اخیر به عرضه گسترده نفت در واکنش به اختلالات بازار و شرایط جنگی مربوط میشود.
آمریکا در مارس ۲۰۲۶ از آزادسازی ۱۷۲ میلیون بشکه نفت از ذخایر راهبردی خبر داد؛ اقدامی که با هدف کنترل بازار و مقابله با افزایش قیمتها و اختلال در عرضه انجام شد.
اکنون مسئله واشنگتن تنها خرید نفت نیست. آمریکا باید همزمان اطمینان حاصل کند که زیرساختهای SPR نیز برای شرایط اضطراری آمادگی لازم را دارند.
ظرفیت اسمی با توان عملیاتی تفاوت دارد
ظرفیت اسمی برداشت از ذخایر راهبردی آمریکا حدود ۴.۴ میلیون بشکه در روز اعلام شده و در شرایط عادی، نفت میتواند حدود ۱۳ روز پس از صدور دستور ریاستجمهوری وارد بازار شود.
با این حال، گزارشهای نظارتی درباره وضعیت زیرساختهای SPR نشان میدهد ظرفیت اسمی لزوماً به معنای توان عملیاتی کامل در شرایط اضطراری نیست.
بخشی از تأسیسات ذخیرهسازی آمریکا در سالهای اخیر با نیازهای تعمیراتی و نگهداری روبهرو بودهاند و دولت آمریکا نیز برای کاهش عقبماندگی تعمیرات و افزایش قابلیت اطمینان این مجموعه بودجه اختصاص داده است.
به این ترتیب، واشنگتن با دو چالش همزمان مواجه است؛ از یک سو حجم ذخایر نفت کاهش یافته و از سوی دیگر، آمادگی زیرساختها برای برداشت سریع در شرایط اضطراری اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
ترامپ نفت ونزوئلا را وارد معادله کرد
در چنین شرایطی، دونالد ترامپ اعلام کرده است که آمریکا قصد دارد از نفت ونزوئلا برای بازسازی ذخایر راهبردی خود استفاده کند.
بر اساس این طرح، نفتی که در چارچوب توافق جدید واشنگتن و کاراکاس در اختیار آمریکا قرار میگیرد، میتواند بخشی از برنامه بازسازی SPR باشد.
ترامپ نفت ونزوئلا را بخشی از توافق گستردهتر آمریکا برای دسترسی به منابع نفتی این کشور معرفی کرده است. هدف این توافق نیز افزایش تولید نفت ونزوئلا و رساندن آن به حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز عنوان شده است.اما همین رقم نشان میدهد که پر کردن سریع مخازن آمریکا با نفت ونزوئلا چندان ساده نخواهد بود.
ونزوئلا اکنون چقدر نفت تولید میکند؟
ونزوئلا از بزرگترین دارندگان ذخایر نفت جهان است، اما حجم عظیم ذخایر زیرزمینی این کشور به معنای توان بالای تولید روزانه نیست.
سالها تحریم، کمبود سرمایهگذاری، فرسودگی تجهیزات و ضعف زیرساختها باعث شده ظرفیت عملی تولید نفت ونزوئلا فاصله زیادی با ظرفیت بالقوه آن داشته باشد.
تولید فعلی این کشور حدود ۱.۲ تا ۱.۲۵ میلیون بشکه در روز برآورد میشود و هدف جدید، افزایش تولید به حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز است.
حتی در صورت تحقق کامل این هدف، افزایش تولید نسبت به سطح فعلی تنها حدود ۲۵۰ هزار بشکه در روز خواهد بود؛ رقمی که در برابر نیاز صدها میلیون بشکهای آمریکا برای بازسازی ذخایر راهبردی، محدود به نظر میرسد.
ذخایر ۶۵ میلیارد بشکهای، نفت آماده نیست
دسترسی به ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا به معنای دسترسی فوری به نفت آماده صادرات نیست.برای تبدیل ذخایر زیرزمینی به نفت قابل عرضه، باید چاهها، خطوط لوله، تأسیسات فرآوری و پایانههای صادراتی توسعه یافته یا بازسازی شوند.
بنابراین، صنعت نفت ونزوئلا برای افزایش محسوس تولید به سرمایهگذاری گسترده و زمان نیاز دارد.
این مسئله باعث میشود توافق نفتی آمریکا و ونزوئلا بیشتر به یک پروژه میانمدت و بلندمدت شباهت داشته باشد تا راهکاری فوری برای جبران کسری SPR.
یک محاسبه ساده برای پر کردن SPR
اگر موجودی فعلی ذخایر راهبردی آمریکا حدود ۲۹۰ میلیون بشکه باشد و واشنگتن بخواهد این رقم را به ۵۰۰ میلیون بشکه برساند، به حدود ۲۱۰ میلیون بشکه نفت جدید نیاز خواهد داشت.
بر مبنای یک محاسبه نظری:
با ذخیره روزانه ۱۰۰ هزار بشکه، این فرآیند حدود ۵.۷ سال زمان میبرد.
با ذخیره روزانه ۲۵۰ هزار بشکه، حدود ۲.۳ سال زمان لازم است.
با ذخیره روزانه ۵۰۰ هزار بشکه، زمان موردنیاز به حدود ۱.۱۵ سال کاهش مییابد.
حتی با اختصاص یک میلیون بشکه در روز، پر کردن این فاصله حدود هفت ماه زمان میخواهد.
این ارقام صرفاً یک محاسبه نظری هستند؛ زیرا افزایش تولید ونزوئلا به این معنا نیست که تمام نفت تولیدشده بتواند به ذخایر راهبردی آمریکا اختصاص پیدا کند.
چالش نفت سنگین ونزوئلا
کیفیت نفت نیز یکی دیگر از چالشهای مهم این برنامه است.نفت ونزوئلا عمدتاً سنگین و ترش است و از نظر ویژگیهای فنی با بخشی از نفت مناسب برای ذخیرهسازی در SPR تفاوت دارد.
به همین دلیل، یکی از سناریوهای محتمل میتواند استفاده از یک سازوکار مبادلهای باشد؛ به این صورت که نفت سنگین ونزوئلا به پالایشگاههای ساحل خلیج مکزیک آمریکا تحویل داده شود و در مقابل، نفت تولید آمریکا با مشخصات مناسبتر وارد ذخایر راهبردی شود.
در این مدل، نفت ونزوئلا الزاماً مستقیماً وارد مخازن SPR نخواهد شد، اما میتواند بهطور غیرمستقیم به بازسازی این ذخایر کمک کند.
نفت ونزوئلا؛ راهحل فوری نیست
حتی اجرای یک مدل مبادلهای نیز مشکل اصلی را بهطور کامل حل نمیکند.افزایش تولید نفت ونزوئلا به سرمایهگذاری، تعمیر تجهیزات، بازسازی تأسیسات و توسعه زیرساختها نیاز دارد. بنابراین، عرضه قابلتوجه نفت جدید از این کشور نمیتواند فوراً اتفاق بیفتد.
در کوتاهمدت، نفت ونزوئلا میتواند روند بازسازی ذخایر راهبردی آمریکا را آغاز یا تقویت کند، اما بعید است بتواند کسری چندصدمیلیون بشکهای SPR را ظرف چند ماه جبران کند.
هزینه بازسازی ذخایر آمریکا
تأمین مالی نیز یکی دیگر از موانع مهم واشنگتن است.آمریکا علاوه بر خرید نفت، برای تعمیر، نگهداری و آمادهسازی زیرساختهای ذخیرهسازی به منابع مالی قابلتوجه نیاز دارد. از سوی دیگر، تعهدات فروش آتی نفت از SPR نیز میتواند سرعت بازسازی ذخایر را کاهش دهد.
در چنین شرایطی، دسترسی به نفت ونزوئلا و استفاده از مدلهای مبادلهای میتواند فشار مالی مستقیم خرید نفت را کاهش دهد و به یکی از گزینههای جذاب دولت آمریکا تبدیل شود.
ونزوئلا؛ فرصت بلندمدت برای واشنگتن
کاهش ذخایر راهبردی آمریکا صرفاً یک مسئله آماری نیست. SPR برای استفاده در شرایط اضطراری، اختلال عرضه، جنگ، تحریم یا بحرانهای بزرگ بازار طراحی شده است.
اکنون آمریکا با موجودی حدود ۲۹۰ میلیون بشکهای، فاصله زیادی با ظرفیت ۷۱۴ میلیون بشکهای این تأسیسات دارد و حتی برای رساندن موجودی به ۵۰۰ میلیون بشکه نیز باید بیش از ۲۰۰ میلیون بشکه نفت جدید وارد مخازن کند.
بررسی شرایط نشان میدهد نفت ونزوئلا احتمالاً نمیتواند نقش یک «ناجی فوری» را برای ذخایر راهبردی آمریکا ایفا کند.
اما اگر سرمایهگذاریهای لازم در صنعت نفت ونزوئلا انجام شود و تولید این کشور در سالهای آینده افزایش یابد، واشنگتن میتواند به یک منبع بزرگ و نزدیک برای تأمین نفت موردنیاز پالایشگاههای خود دسترسی داشته باشد و از طریق مبادله نفت، روند بازسازی ذخایر راهبردی را نیز تقویت کند.
در واقع، چالش اصلی آمریکا تنها پیدا کردن نفت نیست؛ بلکه تولید سریع، انتقال، کیفیت نفت، تأمین مالی و آمادگی زیرساختهای ذخیرهسازی تعیین میکنند که برنامه ترامپ برای بازسازی SPR با چه سرعتی عملیاتی شود.
منبع : تسنیم