ناترازی گاز به ۳۵۰ میلیون رسید

به گزارش میز نفت، با نزدیک شدن به نیمه دوم سال، نگرانی درباره تأمین گاز بخش‌های صنعتی و نیروگاهی در زمستان افزایش یافته است. کاهش بخشی از ظرفیت تولید گاز و احتمال رشد مصرف خانگی، بار دیگر مسئله ناترازی گاز را به یکی از مهم‌ترین چالش‌های بازار انرژی تبدیل کرده است.

علی ربانی، مدیر بهینه‌سازی مصرف انرژی شرکت ملی صنایع پتروشیمی، با اشاره به وضعیت تولید گاز در سال گذشته اعلام کرده است که در اوج مصرف، شبکه گاز کشور با کسری حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون مترمکعب مواجه بود.

به گفته او، در اوج مصرف سال گذشته حدود ۸۶۰ میلیون مترمکعب گاز به شبکه تزریق شد، اما با توجه به کاهش ظرفیت تولید و آسیب‌های ایجادشده، احتمال می‌رود کسری گاز در زمستان پیش‌رو به حدود ۳۵۰ میلیون مترمکعب در روز برسد.
 

پتروشیمی‌ها در خط مقدم بحران گاز

افزایش ناترازی مستقیماً تأمین خوراک واحدهای پتروشیمی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ربانی تأکید کرده است که تداوم تولید و صادرات محصولات پتروشیمی تا حد زیادی به میزان دسترسی این واحدها به گاز وابسته است.

به گفته این مقام مسئول، هنوز برنامه مشخصی برای جبران کسری گاز اعلام نشده، اما احتمال محدودیت بیشتر برای گازرسانی به نیروگاه‌ها و صنایع وجود دارد.

در چنین شرایطی، صنایع ممکن است بار اصلی افزایش ناترازی را بر دوش بکشند؛ موضوعی که علاوه بر کاهش تولید، می‌تواند درآمدهای صادراتی بخش پتروشیمی را نیز تحت فشار قرار دهد.

از سوی دیگر، محدودیت گاز نیروگاه‌ها می‌تواند تأمین برق را نیز دشوارتر کند و احتمال اعمال محدودیت برای صنایع در ماه‌های سرد سال را افزایش دهد.
 

ایران تولیدکننده بزرگ گاز است، اما ناتراز

ایران با وجود قرار گرفتن در میان بزرگ‌ترین تولیدکنندگان گاز جهان، همچنان با شکاف قابل‌توجه میان تولید و مصرف مواجه است.

بر اساس آمار مطرح‌شده در گزارش Statistical Review of World Energy، تولید جهانی گاز در سال ۲۰۲۴ به حدود ۴۱۲۴ میلیارد مترمکعب رسید و آمریکا، روسیه، ایران و چین چهار تولیدکننده بزرگ جهان بودند. مجموع سهم این چهار کشور حدود ۵۳ درصد تولید جهانی بود.

این آمار نشان می‌دهد مسئله ناترازی گاز ایران تنها با افزایش تولید قابل حل نیست و مدیریت تقاضا و کاهش مصرف نیز باید همزمان در دستور کار قرار گیرد.
 

صرفه‌جویی دیگر انتخاب نیست

آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، تأکید کرده است که افزایش تولید به تنهایی راهکار پایدار برای حل ناترازی انرژی نیست.

به گفته او، همزمان با توسعه ظرفیت تولید باید بهره‌وری مصرف در بخش‌های مختلف افزایش پیدا کند. بهینه‌سازی تجهیزات گرمایشی و سرمایشی ساختمان‌ها یکی از مهم‌ترین مسیرهای کاهش مصرف گاز است.

نجفی با اشاره به مصرف گاز بخش خانگی گفته است مصرف این بخش برای گرمایش به حدود ۳۵۰ تا ۴۰۰ میلیون مترمکعب در روز می‌رسد. از این رو، اصلاح تجهیزات گرمایشی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر کاهش مصرف داشته باشد.

او همچنین پیشنهاد کرده است حدود ۲۱ میلیون بخاری گازی موجود در کشور با تجهیزات دارای رده انرژی A جایگزین شوند. برآورد او این است که چنین اقدامی می‌تواند حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب در روز از مصرف گاز کشور کم کند.
 

آیا ناترازی گاز به تورم می‌رسد؟

ادامه سیاست محدود کردن گاز صنایع و نیروگاه‌ها می‌تواند پیامدهایی فراتر از بخش انرژی داشته باشد. کاهش گازرسانی به واحدهای صنعتی، افت تولید برخی محصولات را به دنبال دارد و در صورت تداوم، احتمال کاهش عرضه کالا و افزایش قیمت‌ها بیشتر می‌شود.

به همین دلیل، عبور از زمستان پیش‌رو صرفاً به افزایش عرضه گاز محدود نیست. اصلاح الگوی مصرف، ارتقای بهره‌وری ساختمان‌ها، نوسازی تجهیزات گرمایشی و مدیریت تقاضا می‌تواند بخشی از فشار موجود بر شبکه گاز را کاهش دهد.

در غیر این صورت، صنایع و نیروگاه‌ها همچنان نخستین بخش‌هایی خواهند بود که هزینه ناترازی گاز را پرداخت می‌کنند؛ هزینه‌ای که در نهایت می‌تواند از مسیر کاهش تولید و افزایش قیمت کالاها به اقتصاد خانوار منتقل شود.
منبع : بازار
 

دوشنبه ۹ شهريور ۱۴۰۵ ساعت ۱۴:۳۸