اختلال هرمز و بابالمندب بازار فرآورده را مختل کرد
کاهش تولید پالایشگاههای خاورمیانه
میز نفت - تولید پالایشگاههای خاورمیانه در پی جنگ و اختلال مسیرهای صادراتی با کاهش ۲.۶ میلیون بشکهای مواجه شده و به ۷.۳ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ در این میان عمان کمترین آسیب را دیده و بحرین با شدیدترین افت تولید روبهرو شده است.
به گزارش میز نفت، بررسی مؤسسه Kpler از وضعیت پالایشگاههای خاورمیانه نشان میدهد تولید پالایشگاهی منطقه از حدود ۹.۹ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به ۷.۳ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است؛ افتی معادل ۲.۶ میلیون بشکه در روز.
این کاهش تنها نتیجه آسیب مستقیم به پالایشگاهها نیست. اختلال در صادرات فرآوردههای نفتی، محدودیت تردد در تنگه هرمز و افزایش ریسک در مسیر بابالمندب باعث شده بخشی از پالایشگاههایی که از نظر فیزیکی سالم هستند نیز نرخ تولید خود را کاهش دهند.
بر اساس ارزیابی Kpler، کاهش تولید پالایشگاهها در ماههای گذشته صرفاً به تخریب تأسیسات مربوط نمیشود. پر شدن مخازن به دلیل دشواری صادرات فرآوردهها، پالایشگران را به کاهش نرخ تولید وادار کرده است.
در نتیجه، بازگشت مسیرهای صادراتی میتواند بخشی از ظرفیت پالایشی سالم منطقه را در مدت کوتاهی به مدار بازگرداند. با این حال، پالایشگاههایی که آسیب فیزیکی دیدهاند به تعمیرات اساسی نیاز دارند و روند بازگشت آنها طولانیتر خواهد بود.
Kpler در سناریوی پایه خود فرض کرده است اختلال در مسیرهای انتقال نفت و فرآورده تا پایان سال ۲۰۲۶ ادامه داشته باشد و بازگشایی تدریجی مسیرها از اواخر سهماهه چهارم آغاز شود.
بر اساس این سناریو، بازگشت کامل تولید پالایشگاههای خاورمیانه به سطح پیش از جنگ پیش از سهماهه دوم سال ۲۰۲۷ بعید است.
دامنه بحران فقط به تولید پالایشگاهی محدود نشده است. Kpler برآورد میکند عرضه فرآوردههای پالایشی خاورمیانه از مارس تا اوت حدود ۴ میلیون بشکه در روز نسبت به سطح پیش از جنگ کاهش یافته است.
حدود ۲.۵ میلیون بشکه از این کاهش به افت تولید پالایشگاهها مربوط میشود و ۱.۵ میلیون بشکه دیگر از سایر جریانهای عرضه منطقهای کاسته شده است. بخش قابلتوجهی از کاهش اخیر نیز به LPG و نفتای تولیدشده از مایعات گازی مربوط است.
این وضعیت نشان میدهد اختلال در صنعت انرژی منطقه، علاوه بر بازار نفت خام، بازار فرآوردهها و زنجیره پتروشیمی را نیز تحت فشار قرار داده است.
تولید پالایشگاههای عربستان در ماه اوت به حدود ۲.۲ میلیون بشکه در روز رسیده است. محدودیت صادرات از سواحل شرقی این کشور، پالایشگران را به استفاده بیشتر از مسیر دریای سرخ سوق داده؛ اما افزایش ریسک در اطراف بابالمندب، این مسیر را نیز با محدودیت مواجه کرده است.
پالایشگاه جیزان با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز همچنان از مدار خارج است. همچنین واحد تقطیر نفت خام پالایشگاه SATORP با ظرفیت ۲۰۰ هزار بشکه در روز از ماه آوریل تحت تعمیر قرار دارد.
Kpler انتظار دارد تولید پالایشگاهی عربستان در سهماهه چهارم به حدود ۲.۴۵ میلیون بشکه در روز افزایش یابد، اما رشد جدیتر تولید به سهماهه نخست ۲۰۲۷ موکول خواهد شد.
تولید پالایشگاههای کویت در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ حدود ۵۷۰ هزار بشکه در روز برآورد شده است. محدودیت صادرات فرآوردهها و آسیب به پالایشگاههای مینا الاحمدی و مینا عبدالله، مهمترین عوامل این افت هستند.
هر سه پالایشگاه اصلی کویت، از جمله پالایشگاه الزور، با نرخ پایینتر از ظرفیت اسمی فعالیت میکنند. Kpler پیشبینی کرده است با بهبود شرایط صادرات، تولید پالایشگاهی کویت در سهماهه چهارم به حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز برسد.
تولید پالایشگاههای امارات در سهماهه سوم حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز بوده است. اختلالات پالایشگاه الرویس تا حد زیادی برطرف شده و اکنون محدودیت صادرات فرآورده مهمترین مانع افزایش تولید محسوب میشود.
به همین دلیل، در صورت بهبود شرایط حملونقل دریایی، امارات ظرفیت مناسبی برای افزایش سریع تولید دارد. برآورد Kpler، افزایش تولید این کشور به حدود ۸۰۰ هزار بشکه در روز در سهماهه چهارم و رشد بیشتر در سهماهه نخست ۲۰۲۷ است.
بحرین یکی از شدیدترین افتهای تولید پالایشگاهی در منطقه را تجربه کرده است. تولید پالایشگاههای این کشور اکنون حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار بشکه در روز است؛ در حالی که این رقم پیش از جنگ حدود ۴۲۰ هزار بشکه در روز بود.
آسیب به واحدهای فرآیندی پالایشگاه سیترا و محدودیت صادرات فرآوردهها، دو عامل اصلی کاهش تولید بحرین هستند.
Kpler پیشبینی میکند تولید بحرین در سهماهه چهارم به حدود ۱۵۰ هزار بشکه در روز برسد، اما بازگشت کامل ظرفیت به سطح پیش از جنگ تا سهماهه سوم سال ۲۰۲۷ محقق نخواهد شد.
در قطر، آسیب به قطار دوم Pearl GTL و توقف پالایشگاه Ras Laffan LR2، عرضه بخش پاییندستی انرژی را محدود کرده است.
برآورد Kpler نشان میدهد تعمیرات Pearl GTL طولانی خواهد بود و راهاندازی مجدد آن ممکن است تا سهماهه دوم سال ۲۰۲۷ زمان ببرد. مجتمع LR1 نیز به فعالیت خود ادامه میدهد، اما با نرخ پایینتر از ظرفیت معمول.
تولید پالایشگاههای ایران نیز از حدود ۲.۴۵ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به حدود ۲.۲ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ یعنی کاهش حدود ۲۵۰ هزار بشکهای.
بر اساس گزارش Kpler، کاهش تولید ایران ترکیبی از اختلال در برخی واحدها و محدودیت صادرات نفتا و نفت کوره بوده است. کاهش امکان صادرات برخی فرآوردهها باعث شده پالایشگران برای مدیریت تولید، بخشی از نفتا را در ترکیب بنزین مصرف کنند و توازن تولید و صادرات نفت کوره را تغییر دهند.
با این حال، محدودیت مسیرهای صادراتی همچنان مانعی برای افزایش تولید پالایشگاههای ایران است. Kpler پیشبینی میکند تولید پالایشگاهی ایران در سهماهه چهارم ۲۰۲۶ به حدود ۲.۳ میلیون بشکه در روز برسد.
عمان در میان کشورهای منطقه وضعیت متفاوتی دارد. قرار گرفتن این کشور خارج از تنگه هرمز موجب شده پالایشگاههای عمان با محدودیتهای مستقیم این مسیر مواجه نشوند.
تولید پالایشگاهی عمان حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز باقی مانده و پالایشگاهها نزدیک به ظرفیت کامل فعالیت میکنند. پالایشگاه دقم البته به دلیل کاهش دسترسی به نفت خام کویت با محدودیت خوراک مواجه شده، اما توانسته بخشی از خوراک خود را با نفت خام داخلی عمان جایگزین کند.
همین موقعیت جغرافیایی باعث شده عمان در شرایط فعلی نسبت به بسیاری از رقبای منطقهای از ثبات بیشتری در فعالیت پالایشی برخوردار باشد.
جمعبندی Kpler نشان میدهد احیای صنعت پالایش خاورمیانه در دو مرحله اتفاق خواهد افتاد. نخست، با کاهش محدودیتهای لجستیکی و بازگشت مسیرهای صادراتی، پالایشگاههای سالم میتوانند تولید خود را افزایش دهند.
در مرحله دوم، تعمیر و بازسازی تأسیسات آسیبدیده تعیینکننده خواهد بود. واحدهای فرآیندی، تجهیزات برق و زیرساختهای جانبی ممکن است به تعمیرات طولانی یا جایگزینی کامل نیاز داشته باشند.
بنابراین حتی در صورت بهبود شرایط حملونقل در ماههای پایانی ۲۰۲۶، بازگشت کامل ظرفیت پالایشی خاورمیانه به سطح پیش از جنگ تا سهماهه دوم ۲۰۲۷ بعید است. در این میان، عمان به دلیل موقعیت خارج از تنگه هرمز از وضعیت باثباتتری برخوردار است، در حالی که بحرین با یکی از عمیقترین افتهای تولید منطقه مواجه شده است.
منبع : تسنیم
این کاهش تنها نتیجه آسیب مستقیم به پالایشگاهها نیست. اختلال در صادرات فرآوردههای نفتی، محدودیت تردد در تنگه هرمز و افزایش ریسک در مسیر بابالمندب باعث شده بخشی از پالایشگاههایی که از نظر فیزیکی سالم هستند نیز نرخ تولید خود را کاهش دهند.
اختلال صادرات، پالایشگاهها را متوقف کرد
بر اساس ارزیابی Kpler، کاهش تولید پالایشگاهها در ماههای گذشته صرفاً به تخریب تأسیسات مربوط نمیشود. پر شدن مخازن به دلیل دشواری صادرات فرآوردهها، پالایشگران را به کاهش نرخ تولید وادار کرده است.
در نتیجه، بازگشت مسیرهای صادراتی میتواند بخشی از ظرفیت پالایشی سالم منطقه را در مدت کوتاهی به مدار بازگرداند. با این حال، پالایشگاههایی که آسیب فیزیکی دیدهاند به تعمیرات اساسی نیاز دارند و روند بازگشت آنها طولانیتر خواهد بود.
Kpler در سناریوی پایه خود فرض کرده است اختلال در مسیرهای انتقال نفت و فرآورده تا پایان سال ۲۰۲۶ ادامه داشته باشد و بازگشایی تدریجی مسیرها از اواخر سهماهه چهارم آغاز شود.
بر اساس این سناریو، بازگشت کامل تولید پالایشگاههای خاورمیانه به سطح پیش از جنگ پیش از سهماهه دوم سال ۲۰۲۷ بعید است.
عرضه فرآورده ۴ میلیون بشکه کاهش یافت
دامنه بحران فقط به تولید پالایشگاهی محدود نشده است. Kpler برآورد میکند عرضه فرآوردههای پالایشی خاورمیانه از مارس تا اوت حدود ۴ میلیون بشکه در روز نسبت به سطح پیش از جنگ کاهش یافته است.
حدود ۲.۵ میلیون بشکه از این کاهش به افت تولید پالایشگاهها مربوط میشود و ۱.۵ میلیون بشکه دیگر از سایر جریانهای عرضه منطقهای کاسته شده است. بخش قابلتوجهی از کاهش اخیر نیز به LPG و نفتای تولیدشده از مایعات گازی مربوط است.
این وضعیت نشان میدهد اختلال در صنعت انرژی منطقه، علاوه بر بازار نفت خام، بازار فرآوردهها و زنجیره پتروشیمی را نیز تحت فشار قرار داده است.
عربستان با دو مسیر صادراتی مشکل دارد
تولید پالایشگاههای عربستان در ماه اوت به حدود ۲.۲ میلیون بشکه در روز رسیده است. محدودیت صادرات از سواحل شرقی این کشور، پالایشگران را به استفاده بیشتر از مسیر دریای سرخ سوق داده؛ اما افزایش ریسک در اطراف بابالمندب، این مسیر را نیز با محدودیت مواجه کرده است.
پالایشگاه جیزان با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز همچنان از مدار خارج است. همچنین واحد تقطیر نفت خام پالایشگاه SATORP با ظرفیت ۲۰۰ هزار بشکه در روز از ماه آوریل تحت تعمیر قرار دارد.
Kpler انتظار دارد تولید پالایشگاهی عربستان در سهماهه چهارم به حدود ۲.۴۵ میلیون بشکه در روز افزایش یابد، اما رشد جدیتر تولید به سهماهه نخست ۲۰۲۷ موکول خواهد شد.
کویت همزمان با دو بحران روبهروست
تولید پالایشگاههای کویت در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ حدود ۵۷۰ هزار بشکه در روز برآورد شده است. محدودیت صادرات فرآوردهها و آسیب به پالایشگاههای مینا الاحمدی و مینا عبدالله، مهمترین عوامل این افت هستند.
هر سه پالایشگاه اصلی کویت، از جمله پالایشگاه الزور، با نرخ پایینتر از ظرفیت اسمی فعالیت میکنند. Kpler پیشبینی کرده است با بهبود شرایط صادرات، تولید پالایشگاهی کویت در سهماهه چهارم به حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز برسد.
امارات آماده افزایش سریع تولید است
تولید پالایشگاههای امارات در سهماهه سوم حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز بوده است. اختلالات پالایشگاه الرویس تا حد زیادی برطرف شده و اکنون محدودیت صادرات فرآورده مهمترین مانع افزایش تولید محسوب میشود.
به همین دلیل، در صورت بهبود شرایط حملونقل دریایی، امارات ظرفیت مناسبی برای افزایش سریع تولید دارد. برآورد Kpler، افزایش تولید این کشور به حدود ۸۰۰ هزار بشکه در روز در سهماهه چهارم و رشد بیشتر در سهماهه نخست ۲۰۲۷ است.
بحرین بیشترین افت تولید را تجربه کرد
بحرین یکی از شدیدترین افتهای تولید پالایشگاهی در منطقه را تجربه کرده است. تولید پالایشگاههای این کشور اکنون حدود ۱۰۰ تا ۱۲۰ هزار بشکه در روز است؛ در حالی که این رقم پیش از جنگ حدود ۴۲۰ هزار بشکه در روز بود.
آسیب به واحدهای فرآیندی پالایشگاه سیترا و محدودیت صادرات فرآوردهها، دو عامل اصلی کاهش تولید بحرین هستند.
Kpler پیشبینی میکند تولید بحرین در سهماهه چهارم به حدود ۱۵۰ هزار بشکه در روز برسد، اما بازگشت کامل ظرفیت به سطح پیش از جنگ تا سهماهه سوم سال ۲۰۲۷ محقق نخواهد شد.
قطر با تعمیرات طولانی مواجه است
در قطر، آسیب به قطار دوم Pearl GTL و توقف پالایشگاه Ras Laffan LR2، عرضه بخش پاییندستی انرژی را محدود کرده است.
برآورد Kpler نشان میدهد تعمیرات Pearl GTL طولانی خواهد بود و راهاندازی مجدد آن ممکن است تا سهماهه دوم سال ۲۰۲۷ زمان ببرد. مجتمع LR1 نیز به فعالیت خود ادامه میدهد، اما با نرخ پایینتر از ظرفیت معمول.
تولید پالایشگاههای ایران ۲۵۰ هزار بشکه کم شد
تولید پالایشگاههای ایران نیز از حدود ۲.۴۵ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ به حدود ۲.۲ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ یعنی کاهش حدود ۲۵۰ هزار بشکهای.
بر اساس گزارش Kpler، کاهش تولید ایران ترکیبی از اختلال در برخی واحدها و محدودیت صادرات نفتا و نفت کوره بوده است. کاهش امکان صادرات برخی فرآوردهها باعث شده پالایشگران برای مدیریت تولید، بخشی از نفتا را در ترکیب بنزین مصرف کنند و توازن تولید و صادرات نفت کوره را تغییر دهند.
با این حال، محدودیت مسیرهای صادراتی همچنان مانعی برای افزایش تولید پالایشگاههای ایران است. Kpler پیشبینی میکند تولید پالایشگاهی ایران در سهماهه چهارم ۲۰۲۶ به حدود ۲.۳ میلیون بشکه در روز برسد.
عمان؛ برنده موقعیت جغرافیایی
عمان در میان کشورهای منطقه وضعیت متفاوتی دارد. قرار گرفتن این کشور خارج از تنگه هرمز موجب شده پالایشگاههای عمان با محدودیتهای مستقیم این مسیر مواجه نشوند.
تولید پالایشگاهی عمان حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز باقی مانده و پالایشگاهها نزدیک به ظرفیت کامل فعالیت میکنند. پالایشگاه دقم البته به دلیل کاهش دسترسی به نفت خام کویت با محدودیت خوراک مواجه شده، اما توانسته بخشی از خوراک خود را با نفت خام داخلی عمان جایگزین کند.
همین موقعیت جغرافیایی باعث شده عمان در شرایط فعلی نسبت به بسیاری از رقبای منطقهای از ثبات بیشتری در فعالیت پالایشی برخوردار باشد.
بازگشت پالایش خاورمیانه دو مرحلهای است
جمعبندی Kpler نشان میدهد احیای صنعت پالایش خاورمیانه در دو مرحله اتفاق خواهد افتاد. نخست، با کاهش محدودیتهای لجستیکی و بازگشت مسیرهای صادراتی، پالایشگاههای سالم میتوانند تولید خود را افزایش دهند.
در مرحله دوم، تعمیر و بازسازی تأسیسات آسیبدیده تعیینکننده خواهد بود. واحدهای فرآیندی، تجهیزات برق و زیرساختهای جانبی ممکن است به تعمیرات طولانی یا جایگزینی کامل نیاز داشته باشند.
بنابراین حتی در صورت بهبود شرایط حملونقل در ماههای پایانی ۲۰۲۶، بازگشت کامل ظرفیت پالایشی خاورمیانه به سطح پیش از جنگ تا سهماهه دوم ۲۰۲۷ بعید است. در این میان، عمان به دلیل موقعیت خارج از تنگه هرمز از وضعیت باثباتتری برخوردار است، در حالی که بحرین با یکی از عمیقترین افتهای تولید منطقه مواجه شده است.
جمعه ۶ شهريور ۱۴۰۵ ساعت ۲۰:۴۳
کد مطلب: 49938