به گزارش
میز نفت، بررسی عملکرد شرکت ملی نفت ایران در دو سال فعالیت دولت چهاردهم نشان میدهد تولید نفت خام و گاز کشور با وجود محدودیتهای فنی، فرآورشی، تحریمها و شرایط جنگی افزایش یافته است. بر اساس این گزارش،
تولید نفت خام در دیماه ۱۴۰۴ نسبت به ابتدای دولت حدود ۲۳۰ هزار بشکه در روز بیشتر شد و در ششم دی همان سال نیز بالاترین رکورد تولید نفت خام از نیمه دوم سال ۱۳۹۷ ثبت شد.
متوسط تولید سالانه نفت خام نیز در سال ۱۴۰۳ حدود ۲۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و میزان تحقق برنامه تولید از ۹۶ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۹۷ درصد رسید. این رشد تنها حاصل توسعه چاههای جدید نبود و تعمیرات، احیای ظرفیتهای موجود و رفع گلوگاههای عملیاتی نیز در آن نقش داشتند.
آزادگان و دیگر میادین؛ موتور رشد تولید نفت
در میدان آزادگان جنوبی، ۲۸ حلقه چاه جدید حفاری و راهاندازی شد که حدود ۵۱ هزار بشکه در روز به تولید اضافه کرد. در میادین سپهر و جفیر نیز با راهاندازی هشت حلقه چاه جدید و نصب سه پمپ درونچاهی، حدود ۳۰ هزار بشکه در روز به ظرفیت تولید افزوده شد.
در دارخوین، یادآوران و دهلران نیز چاههای جدید وارد مدار شدند و مجموعاً بخشی دیگر از افزایش تولید را رقم زدند. در کنار این پروژهها، خدمات تعمیری، ترمیمی و توسعهای روی چاهها نیز حدود ۴۹ هزار بشکه در روز افزایش تولید ایجاد کرد.
این ارقام نشان میدهد بخشی از رشد تولید نفت از ظرفیتهایی حاصل شده که پیشتر در میدانها وجود داشته اما به دلایل فنی یا عملیاتی از مدار خارج شده بودند.
تولید نفت در شرایط جنگی
عملکرد تولید نفت در این دوره همزمان با شرایطی انجام شد که
صنعت نفت با محدودیتهای ناشی از جنگ، محاصره دریایی و ضرورت مدیریت موجودی مخازن روبهرو بود. در چنین وضعیتی، حفظ تعادل میان تولید، ظرفیت ذخیرهسازی، امکان انتقال و ریسکهای عملیاتی اهمیت بیشتری پیدا کرد.
در دوره ۶۰ روزه محاصره دریایی، تولید متناسب با شرایط مدیریت شد و پس از پایان محاصره و فراهم شدن دوباره امکان صادرات نفت، روند افزایش تولید از سر گرفته شد. این تجربه نشان داد در شرایط بحرانی، مدیریت تولید فقط به معنای افزایش حداکثری خروجی نیست و تنظیم نرخ تولید برای حفظ تأسیسات و کاهش ریسک نیز اهمیت دارد.
رفع گلوگاهها در زنجیره تولید
افزایش تولید نفت تنها به حفاری و راهاندازی چاه محدود نشد. اصلاح واحد بهرهبرداری و نمکزدایی چشمهخوش، راهاندازی نمکزدایی متمرکز اهواز، افزایش ظرفیت واحدهای اهواز و ارتقای ظرفیت نمکزدایی مارون ۵ از جمله اقداماتی بود که برای استفاده بهتر از ظرفیتهای تولیدی انجام شد.
تعمیر خط لوله گاز احیای میدان آغاجاری، تعمیر و راهاندازی پمپهای
انتقال نفت خام نرگسی و تکمیل بخشی از پروژه EPCD فروزان نیز در همین مسیر قرار داشت. در مجموع، افزایش تولید حاصل مجموعهای از اقدامات در بخشهای مختلف زنجیره تولید بوده است.
رکورد ۷۲۹.۶ میلیون مترمکعبی پارس جنوبی
در بخش گاز نیز شرکت ملی نفت ایران طی دو سال گذشته افزایش تولید را دنبال کرده است. میانگین تولید گاز خام در زمستان ۱۴۰۳ نسبت به زمستان سال قبل حدود ۳۵ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافت و در بهمن ۱۴۰۴ نیز رکورد جدیدی در تولید روزانه گاز ثبت شد که ۱۶ میلیون مترمکعب بیشتر از رکورد سال قبل بود.
مهمترین رکورد در پارس جنوبی ثبت شد؛ تولید گاز این میدان مشترک در آذرماه ۱۴۰۴ به ۷۲۹.۶ میلیون مترمکعب در روز رسید. توسعه چاهها در فازهای مختلف پارس جنوبی بخش مهمی از ظرفیت جدید تولید را ایجاد کرده است.
در فاز ۱۱، هفت چاه جدید مجموعاً ۱۵ میلیون مترمکعب در روز تولید ایجاد کردند. در فاز ۱۳ نیز هفت چاه با ظرفیت ۱۰.۵ میلیون مترمکعب و در فاز ۱۴ دو چاه با ظرفیت سه میلیون مترمکعب در روز وارد مدار شدند.
رشد تولید گاز در میادین دیگر
رشد تولید گاز به
پارس جنوبی محدود نمانده است. در میدان گازی دی سه چاه با مجموع ظرفیت سه میلیون مترمکعب در روز وارد مدار شدند و در میدان واروی نیز راهاندازی ایستگاه تقویت فشار چهار میلیون مترمکعب به تولید اضافه کرد.
همچنین در میدانهای آغار، مزدوران، دالان و تنگبیجار چاههای جدید وارد مدار شدند و توسعه میدانهای توس و خارتنگ نیز به افزایش ظرفیت تولید گاز کمک کرد.
بازگشت تولید پس از آسیب به پارس جنوبی
یکی از مهمترین آزمونهای صنعت گاز در این دوره، آسیب به چهار پالایشگاه پارس جنوبی در اسفند ۱۴۰۴ بود که کاهش ۲۵۰ میلیون مترمکعبی تولید و تحویل گاز خام به پالایشگاههای سوم تا ششم را به دنبال داشت. تحویل گاز سبک به شبکه سراسری نیز حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز کاهش یافت.
با این حال، با اقدامات فوری و استفاده از ظرفیت ارسال گاز به سایر فازها، بخش مهمی از تولید از دسترفته دوباره به مدار بازگشت. این تجربه نشان داد تابآوری صنعت نفت و گاز تنها به ظرفیت اسمی تولید وابسته نیست و توان بازآرایی شبکه و بازگرداندن سریع ظرفیتها نیز اهمیت دارد.
در مجموع، کارنامه دو ساله شرکت ملی نفت ایران بر سه محور افزایش تولید، توسعه چاهها و احیای ظرفیتهای موجود استوار بوده است. ثبت رشد ۲۳۰ هزار بشکهای تولید نفت و رکورد ۷۲۹.۶ میلیون مترمکعبی تولید گاز پارس جنوبی، مهمترین ارقام این دوره هستند؛ هرچند تداوم این روند به حفظ ظرفیتهای عملیاتی، رفع گلوگاههای تولید و توان عبور صنعت از محدودیتهای فنی و امنیتی وابسته خواهد بود.
منبع : تسنیم