به گزارش
میز نفت، اسماعیل سقاباصفهانی، رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، با تأکید بر ضرورت اصلاح ریشهای
قاچاق سوخت گفت سازوکارهای جدیدی برای تغییر این وضعیت در حال طراحی است.
وی با اشاره به گستردگی قاچاق سوخت تأکید کرد نمیتوان این پدیده را صرفاً به فعالیت گروههایی در مرزها یا کولبری نسبت داد. به گفته او، برای حل مسئله باید به جای تمرکز بر افراد، سازوکاری ایجاد شود که اساساً امکان سوءاستفاده از مسیر تخصیص سوخت را از بین ببرد.
تغییر الگوی تخصیص سوخت
سقاباصفهانی یکی از محورهای اصلی اصلاحات را تغییر الگوی تخصیص عنوان کرد و گفت اگر سازوکار تخصیص اصلاح شود، بخش مهمی از زمینههای ایجاد فساد و قاچاق نیز از بین خواهد رفت.
او تأکید کرد تصمیمگیری درباره تخصیص نباید به یک فرد یا یک موقعیت اداری وابسته باشد؛ زیرا تمرکز اختیار میتواند زمینه شکلگیری «امضای طلایی» و ایجاد مسیرهای غیرشفاف برای دسترسی به منابع سوخت را فراهم کند.
بر این اساس، هدف از اصلاح سازوکار تخصیص، کاهش وابستگی فرآیندها به تصمیمهای فردی و ایجاد سیستمی است که امکان سوءاستفاده را محدود کند.
حذف امکان قاچاق به جای برخورد با افراد
رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی تأکید کرد مسئله اصلی نباید شناسایی این باشد که چه فرد یا گروهی در قاچاق سوخت نقش داشته است. از نگاه او، اگر ساختار به گونهای اصلاح شود که سودآوری قاچاق از بین برود، افراد مختلف نیز انگیزه و امکان ورود به این مسیر را نخواهند داشت.
این رویکرد، قاچاق سوخت را از یک مسئله صرفاً انتظامی و مرزی به یک مسئله مرتبط با نحوه تخصیص منابع و طراحی سازوکارهای اقتصادی تبدیل میکند.
در چنین مدلی، کاهش رانت ناشی از دسترسی به سوخت و حذف تصمیمهای فردمحور میتواند بخشی از مسیر اصلاح باشد.
مقابله با قاچاق از مسیر اصلاح ساختار
قاچاق سوخت زمانی میتواند به شکل پایدار کنترل شود که عوامل ایجادکننده آن در داخل زنجیره تخصیص و توزیع نیز مورد توجه قرار گیرد. اگر اختلاف قیمت، دسترسی غیرشفاف و اختیار متمرکز همچنان وجود داشته باشد، برخورد با حلقههای انتهایی
قاچاق بهتنهایی نمیتواند مسئله را برای همیشه حل کند.
بر همین اساس، تغییر الگوی تخصیص و کاهش امکان ایجاد رانت میتواند نقطه آغاز اصلاحی باشد که هدف آن نه فقط مقابله با قاچاقچی، بلکه از بین بردن انگیزه و امکان شکلگیری قاچاق است.
منبع : تسنیم