به گزارش
میزنفت، بحث اصلاح نظام بنزین بار دیگر با تمرکز بر قیمت مطرح شده است؛ در حالی که افزایش نرخ بهتنهایی نمیتواند مسئله ناترازی بنزین را حل کند. نقطه آغاز اصلاحات باید مشخصکردن میزان کسری و بررسی راهکارهایی باشد که امکان کاهش مصرف را پیش از اعمال فشار قیمتی فراهم میکنند.
بر اساس آمار مطرحشده، پیش از جنگ مصرف روزانه بنزین حدود ۱۳۱ میلیون لیتر و واردات روزانه ۱۲.۴ میلیون لیتر بود. اکنون تولید به حدود ۱۲۰ میلیون لیتر رسیده و همزمان مصرف از ۱۲۴ میلیون لیتر در فروردین به ۱۳۴ میلیون لیتر در خرداد افزایش یافته است.
این ارقام نشان میدهد مسئله
بنزین فقط به قیمت ارتباط ندارد و شکاف میان تولید و مصرف، بخش مهمی از چالش فعلی را تشکیل میدهد.
کاهش مصرف پیش از افزایش قیمت
یکی از مسیرهای کمهزینهتر برای مدیریت ناترازی بنزین، کاهش مصرف در بخشهایی است که ظرفیت جایگزینی سوخت در آنها وجود دارد. دوگانهسوز کردن ناوگان پرتردد، استفاده از سهمیهبندی پیمایشی و توسعه CNG و LPG میتواند بخشی از تقاضای بنزین را کاهش دهد.
در چنین شرایطی،
افزایش قیمت بنزین میتواند در مرحله بعد و برای مصرف مازاد اجرا شود؛ بهگونهای که افزایش نرخ با برنامه مشخص برای کاهش مصرف همراه باشد.
این رویکرد از انتقال کامل بار اصلاحات به قیمت جلوگیری میکند و به مصرفکننده نیز فرصت میدهد خود را با تغییرات جدید تطبیق دهد.
اصلاح بنزین با یک ابزار ممکن نیست
طرحهایی مانند توزیع بنزین بر اساس کد ملی، در صورتی که بدون سیاست مکمل کاهش مصرف اجرا شوند، ممکن است بخش مهمی از تعدیل ناترازی را به قیمت منتقل کنند. در مقابل، ترکیب سیاست قیمتی با توسعه سوختهای جایگزین و اصلاح الگوی مصرف میتواند دامنه فشار بر بازار بنزین را کاهش دهد.
اصلاح موفق بازار بنزین نیازمند یک مسیر مرحلهای است؛ به این معنا که هر مرحله از افزایش قیمت، همزمان با ایجاد یک امکان تازه برای کاهش مصرف همراه باشد.
در این چارچوب، قیمت میتواند بخشی از راهحل باشد، اما شروع اصلاح بنزین لزوماً نباید از قیمت آغاز شود. کاهش تقاضا، افزایش بهرهوری ناوگان و توسعه سوختهای جایگزین میتواند پیش از افزایش نرخ، بخشی از شکاف موجود را مدیریت کند.
منبع : تسنیم