کاهش سهمیههای فعلی بنزین
۳ سناریوی جدید بنزین روی میز دولت
میز نفت - دولت در حال بررسی تغییر سازوکار سهمیهبندی و قیمتگذاری بنزین است؛ کاهش سهمیههای فعلی قطعی اعلام شده، اما درباره نرخ بنزین مازاد هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده و سه سناریو از حذف عرضه مازاد تا تعیین نرخ نزدیک به هزینه تأمین در دست بررسی است.
به گزارش میزنفت، بحث اصلاح سهمیهبندی و قیمت بنزین بار دیگر به یکی از موضوعات مهم اقتصادی تبدیل شده است. در حالی که طی روزهای اخیر گمانهزنیهای مختلفی درباره قیمتهای جدید مطرح شده، دولت هنوز نرخ نهایی بنزین را اعلام نکرده است؛ با این حال، کاهش سهمیههای فعلی بنزین قطعی اعلام شده است.
محسن حاجیمیرزایی، رئیس دفتر رئیسجمهور، اعلام کرده پس از پایان سهمیه تعیینشده، مصرفکنندگان برای دریافت سوخت بیشتر باید هزینه بیشتری پرداخت کنند. به گفته او، فاصله قابل توجه قیمت بنزین در ایران با کشورهای اطراف و همچنین کاهش تولید در شرایط اخیر، ضرورت مدیریت مصرف سوخت را افزایش داده است.
در کنار کاهش سهمیهها، تغییر نحوه عرضه بنزین نیز در دستور بررسی دولت قرار دارد. عباس پازوکی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر معاون اول رئیسجمهور، از حذف کارت آزاد جایگاهها و تغییر ساختار سهمیهبندی بهعنوان یکی از گزینههای مطرح خبر داده است.
این مدل از ابتدای مردادماه به صورت آزمایشی در استان کرمان اجرا شده است. در این طرح، سهمیه سوخت به کارت شخصی منتقل شده و بنزین در سه نرخ عرضه میشود:
۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان
۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان
۵۰ لیتر با نرخ ۵۰۰۰ تومان
براساس اعلام پازوکی، اجرای یکماهه این طرح در کرمان با کاهش ۱۲ درصدی مصرف، حذف صفهای سوختگیری و صرفهجویی ۲۷ میلیون لیتری بنزین همراه بوده است.
یکی از مهمترین پرسشها در طرح جدید، نحوه تأمین بنزین برای افرادی است که سهمیه آنها تمام میشود یا به سوخت بیشتری نیاز دارند.
براساس توضیحات مطرحشده، دولت سه گزینه را بررسی کرده است.
سناریوی اول؛ عدم عرضه بنزین مازاد:
در این مدل، پس از پایان سهمیه، بنزین بیشتری در اختیار مصرفکننده قرار نمیگیرد. این گزینه در نهایت کنار گذاشته شده است.
سناریوی دوم؛ نرخ چهارم بنزین:
در این سناریو، برای مصرف مازاد، نرخی بالاتر از ۵۰۰۰ تومان تعیین میشود. با این حال، اختلاف میان هزینه تأمین بنزین و قیمت فروش، یکی از چالشهای این گزینه عنوان شده است.
براساس اظهارات پازوکی، دولت بنزین را حدود ۸۷ هزار تومان از پالایشگاه خریداری میکند و فروش آن با نرخ پایینتر میتواند بار یارانهای جدیدی ایجاد کند.
سناریوی سوم؛ فروش بنزین مازاد نزدیک به هزینه تأمین:
در این مدل، بنزین اضافه با قیمتی نزدیک به هزینه تأمین عرضه میشود. به گفته پازوکی، این روش میتواند علاوه بر پاسخ به نیاز مصرفکنندگان، انگیزه قاچاق سوخت را نیز کاهش دهد.
در ماههای گذشته، رقم حدود ۱۰ هزار تومان بهعنوان یکی از نرخهای احتمالی برای بنزین مازاد مطرح شده است؛ با این حال، تاکنون هیچ نرخ جدیدی به صورت رسمی اعلام نشده است.
بنابراین، آنچه در حال حاضر قطعی است کاهش سهمیههای فعلی است و نمیتوان رقم ۱۰ هزار تومان را نرخ مصوب یا نهایی بنزین دانست.
یکی از دلایل اصلی طرح دوباره اصلاح قیمت و سهمیهبندی، تشدید ناترازی میان تولید و مصرف بنزین است.
براساس آمارهای مطرحشده در گزارش منبع، در اوج جنگ ۱۲ روزه مصرف بنزین به حدود ۲۰۰ میلیون لیتر در روز رسید، در حالی که تولید حدود ۱۰۲ میلیون لیتر بود.
پس از آن نیز مصرف در سطح بالایی باقی ماند. شهریور سال گذشته مصرف به ۱۴۱.۷ میلیون لیتر در روز رسید و کسری به حدود ۴۰ میلیون لیتر در روز افزایش یافت.
امسال نیز با وجود افزایش تولید به حدود ۱۲۱ میلیون لیتر در روز، مصرف حدود ۱۲۹ میلیون لیتر گزارش شده و همچنان روزانه ۸ میلیون لیتر کسری وجود دارد.
همچنین مصرف بنزین در تیرماه امسال با رشد ۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به حدود ۱۳۴ میلیون لیتر در روز رسید.
در چنین شرایطی، دولت اصلاح سهمیهبندی و سازوکار قیمتگذاری را بهعنوان یکی از راههای مدیریت مصرف و کاهش ناترازی دنبال میکند.
در شرایط فعلی، کاهش سهمیههای بنزین قطعی اعلام شده، اما نرخ جدید بنزین هنوز مشخص نیست.
حذف کارت آزاد جایگاهها و اجرای الگوی سهنرخی، تعیین نرخ چهارم برای مصرف مازاد و فروش بنزین اضافه با قیمتی نزدیک به هزینه تأمین، از جمله گزینههای مطرحشده هستند. بنابراین ارقام مطرحشده در گمانهزنیها، از جمله نرخ ۱۰ هزار تومان، هنوز مبنای تصمیم نهایی دولت نیستند.
محسن حاجیمیرزایی، رئیس دفتر رئیسجمهور، اعلام کرده پس از پایان سهمیه تعیینشده، مصرفکنندگان برای دریافت سوخت بیشتر باید هزینه بیشتری پرداخت کنند. به گفته او، فاصله قابل توجه قیمت بنزین در ایران با کشورهای اطراف و همچنین کاهش تولید در شرایط اخیر، ضرورت مدیریت مصرف سوخت را افزایش داده است.
حذف کارت آزاد جایگاهها در حال بررسی است
در کنار کاهش سهمیهها، تغییر نحوه عرضه بنزین نیز در دستور بررسی دولت قرار دارد. عباس پازوکی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر معاون اول رئیسجمهور، از حذف کارت آزاد جایگاهها و تغییر ساختار سهمیهبندی بهعنوان یکی از گزینههای مطرح خبر داده است.
این مدل از ابتدای مردادماه به صورت آزمایشی در استان کرمان اجرا شده است. در این طرح، سهمیه سوخت به کارت شخصی منتقل شده و بنزین در سه نرخ عرضه میشود:
۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان
۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان
۵۰ لیتر با نرخ ۵۰۰۰ تومان
براساس اعلام پازوکی، اجرای یکماهه این طرح در کرمان با کاهش ۱۲ درصدی مصرف، حذف صفهای سوختگیری و صرفهجویی ۲۷ میلیون لیتری بنزین همراه بوده است.
سه سناریو برای بنزین مازاد
یکی از مهمترین پرسشها در طرح جدید، نحوه تأمین بنزین برای افرادی است که سهمیه آنها تمام میشود یا به سوخت بیشتری نیاز دارند.
براساس توضیحات مطرحشده، دولت سه گزینه را بررسی کرده است.
سناریوی اول؛ عدم عرضه بنزین مازاد:
در این مدل، پس از پایان سهمیه، بنزین بیشتری در اختیار مصرفکننده قرار نمیگیرد. این گزینه در نهایت کنار گذاشته شده است.
سناریوی دوم؛ نرخ چهارم بنزین:
در این سناریو، برای مصرف مازاد، نرخی بالاتر از ۵۰۰۰ تومان تعیین میشود. با این حال، اختلاف میان هزینه تأمین بنزین و قیمت فروش، یکی از چالشهای این گزینه عنوان شده است.
براساس اظهارات پازوکی، دولت بنزین را حدود ۸۷ هزار تومان از پالایشگاه خریداری میکند و فروش آن با نرخ پایینتر میتواند بار یارانهای جدیدی ایجاد کند.
سناریوی سوم؛ فروش بنزین مازاد نزدیک به هزینه تأمین:
در این مدل، بنزین اضافه با قیمتی نزدیک به هزینه تأمین عرضه میشود. به گفته پازوکی، این روش میتواند علاوه بر پاسخ به نیاز مصرفکنندگان، انگیزه قاچاق سوخت را نیز کاهش دهد.
آیا بنزین ۱۰ هزار تومانی میشود؟
در ماههای گذشته، رقم حدود ۱۰ هزار تومان بهعنوان یکی از نرخهای احتمالی برای بنزین مازاد مطرح شده است؛ با این حال، تاکنون هیچ نرخ جدیدی به صورت رسمی اعلام نشده است.
بنابراین، آنچه در حال حاضر قطعی است کاهش سهمیههای فعلی است و نمیتوان رقم ۱۰ هزار تومان را نرخ مصوب یا نهایی بنزین دانست.
دلیل بازگشت بحث سهمیهبندی بنزین چیست؟
یکی از دلایل اصلی طرح دوباره اصلاح قیمت و سهمیهبندی، تشدید ناترازی میان تولید و مصرف بنزین است.
براساس آمارهای مطرحشده در گزارش منبع، در اوج جنگ ۱۲ روزه مصرف بنزین به حدود ۲۰۰ میلیون لیتر در روز رسید، در حالی که تولید حدود ۱۰۲ میلیون لیتر بود.
پس از آن نیز مصرف در سطح بالایی باقی ماند. شهریور سال گذشته مصرف به ۱۴۱.۷ میلیون لیتر در روز رسید و کسری به حدود ۴۰ میلیون لیتر در روز افزایش یافت.
امسال نیز با وجود افزایش تولید به حدود ۱۲۱ میلیون لیتر در روز، مصرف حدود ۱۲۹ میلیون لیتر گزارش شده و همچنان روزانه ۸ میلیون لیتر کسری وجود دارد.
همچنین مصرف بنزین در تیرماه امسال با رشد ۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به حدود ۱۳۴ میلیون لیتر در روز رسید.
در چنین شرایطی، دولت اصلاح سهمیهبندی و سازوکار قیمتگذاری را بهعنوان یکی از راههای مدیریت مصرف و کاهش ناترازی دنبال میکند.
در شرایط فعلی، کاهش سهمیههای بنزین قطعی اعلام شده، اما نرخ جدید بنزین هنوز مشخص نیست.
حذف کارت آزاد جایگاهها و اجرای الگوی سهنرخی، تعیین نرخ چهارم برای مصرف مازاد و فروش بنزین اضافه با قیمتی نزدیک به هزینه تأمین، از جمله گزینههای مطرحشده هستند. بنابراین ارقام مطرحشده در گمانهزنیها، از جمله نرخ ۱۰ هزار تومان، هنوز مبنای تصمیم نهایی دولت نیستند.
سه شنبه ۳ شهريور ۱۴۰۵ ساعت ۱۲:۲۸
کد مطلب: 49872
