به گزارش
میز نفت، نفت خام پس از ورود به پالایشگاه مسیر پیچیدهای را طی میکند. برج تقطیر، واحدهای شکست مولکولی، تجهیزات گوگردزدایی و واحدهای تبدیل، ترکیبات مختلف نفت را از یکدیگر جدا میکنند. هر برش نیز خوراک یک صنعت تازه را میسازد.
بر اساس دادههای این اینفوگراف، بنزین با حدود ۷۲ لیتر بیشترین سهم را در میان محصولات حاصل از یک بشکه نفت خام دارد. دیزل با ۴۵ لیتر در جایگاه دوم قرار میگیرد. این دو فرآورده بخش اصلی سوخت حملونقل زمینی را تأمین میکنند.
سهم بزرگ حملونقل
حدود ۱۵ لیتر از ظرفیت یک بشکه نفت به
تولید سوخت جت اختصاص پیدا میکند. رشد سفرهای هوایی و توسعه ناوگان تجاری، اهمیت این فرآورده را افزایش داده است. سوخت جت باید استانداردهای سختگیرانهای در زمینه نقطه انجماد، پایداری حرارتی و میزان آلایندگی داشته باشد.
گاز مایع نیز سهمی حدود ۸ لیتر دارد. این محصول در بخش خانگی، صنعتی، پتروشیمی و حملونقل مصرف میشود. پروپان و بوتان دو جزء اصلی گاز مایع محسوب میشوند.
حدود ۷ لیتر نیز به آسفالت و قیر اختصاص مییابد. جادهسازی، عایقکاری و پروژههای عمرانی سه بازار اصلی این بخش هستند.
نفت در دل صنایع
نقش نفت پس از تولید سوخت پایان نمییابد. حدود ۱۸ لیتر از محصولات این زنجیره در صنایع پلاستیک کاربرد پیدا میکند. بستهبندی، قطعات خودرو، تجهیزات پزشکی، لوازم خانگی و وسایل الکترونیکی به مواد پتروشیمی وابستگی بالایی دارند.
روغنهای صنعتی نیز سهمی حدود ۱۱ لیتر دارند. این گروه شامل روانکارها، روغن موتور، گریس و سیالات موردنیاز ماشینآلات میشود. فعالیت کارخانهها، نیروگاهها و ناوگان حملونقل بدون این محصولات با اختلال روبهرو میشود.
مواد شیمیایی سهمی نزدیک به ۱۴ لیتر دارند. حلالها، رنگها، رزینها، شویندهها و بسیاری از ترکیبات صنعتی از مشتقات نفتی تولید میشوند. حدود ۸ لیتر نیز در زنجیره تولید محصولات آرایشی و بهداشتی کاربرد دارد.
چرا مجموع اعداد بیشتر است؟
جمع مستقیم اعداد این اینفوگراف نتیجه دقیقی ارائه نمیدهد. برخی گروهها در یکدیگر همپوشانی دارند. برای نمونه، بخشی از مواد شیمیایی در مرحله بعد به پلاستیک یا محصولات آرایشی تبدیل میشود.
فرایند پالایش نیز پدیده «افزایش حجم» را ایجاد میکند. مولکولهای سنگین در واحدهای تبدیل به مولکولهای سبکتر تبدیل میشوند. مواد افزودنی و خوراکهای جانبی نیز وارد زنجیره تولید میشوند. در نتیجه، حجم نهایی فرآوردهها میتواند از حجم نفت خام ورودی بیشتر باشد.
نفت فقط سوخت نیست
تصویر واقعی یک بشکه نفت بسیار گستردهتر از جایگاه سوخت است. بنزین و دیزل سهم اصلی را دارند؛ اما دهها صنعت دیگر نیز به مشتقات نفت وابستهاند.
هر بشکه نفت خام همزمان چرخ هواپیما، کامیون، کارخانه، واحد پتروشیمی و پروژه راهسازی را به حرکت درمیآورد. حذف نفت از اقتصاد فقط مسئله جایگزینی بنزین نیست؛ چنین تغییری بازطراحی بخش بزرگی از زنجیره صنعت و زندگی روزمره را میطلبد.