سیاست‌های بنزینی زیر ذره‌بین

به گزارش میز نفت، مرور آمارهای مصرف بنزین از سال ۱۳۸۵ تاکنون نشان می‌دهد هر بار که سیاست‌هایی مانند سهمیه‌بندی یا اصلاح قیمت اجرا شده، آهنگ رشد مصرف کاهش یافته است؛ اما با گذشت زمان و نبود اقدامات تکمیلی، اثر این سیاست‌ها کمرنگ شده و مصرف دوباره افزایش یافته است.  

سهمیه‌بندی نخستین کاهش مصرف را رقم زد

در سال ۱۳۸۵ متوسط مصرف روزانه بنزین ۷۳.۷ میلیون لیتر بود. با اجرای سهمیه‌بندی در سال ۱۳۸۶، این رقم به ۶۴.۵ میلیون لیتر کاهش یافت. اجرای فاز نخست هدفمندی یارانه‌ها در سال ۱۳۸۹ نیز مصرف را به ۶۱.۳ میلیون لیتر در روز رساند و روند کاهشی را تقویت کرد.
 

بازگشت رشد مصرف در سال‌های بعد

پس از پایان اثر اولیه اصلاحات، مصرف بنزین بار دیگر روند صعودی گرفت. در فاصله سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۷، متوسط مصرف روزانه از ۷۴.۷ میلیون لیتر به ۸۹.۱ میلیون لیتر افزایش یافت.

در سال ۱۳۹۸ با بازگشت سهمیه‌بندی، سرعت رشد مصرف کاهش پیدا کرد، اما همزمان شیوه اجرای این تصمیم با واکنش‌های اجتماعی همراه شد. در ادامه نیز همه‌گیری کرونا در سال ۱۳۹۹ باعث افت مصرف به ۷۵.۵ میلیون لیتر در روز شد.
 

ثبت رکوردهای جدید پس از کرونا

با پایان محدودیت‌های کرونایی، مصرف بنزین دوباره شتاب گرفت و در سال ۱۴۰۱ به ۱۰۴.۸ میلیون لیتر در روز رسید. این روند در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ نیز ادامه یافت و متوسط مصرف روزانه به ترتیب به ۱۱۵.۶ و ۱۲۴.۳ میلیون لیتر افزایش پیدا کرد.

در سال ۱۴۰۴ نیز با وجود افزایش نرخ سوم بنزین، متوسط مصرف روزانه به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر رسید، هرچند آمار سه‌ماهه نخست سال جاری از کاهش محدود مصرف پس از اجرای این سیاست حکایت دارد.
 

بنزین در انتظار تصمیم جدید

بر اساس این گزارش، متوسط مصرف روزانه بنزین در تیرماه امسال به رکورد ۱۳۵ میلیون لیتر رسیده است. همزمان، ناترازی بنزین از ۱۴ میلیون لیتر در روز فراتر رفته و محدودیت‌های ناشی از شرایط منطقه‌ای، امکان افزایش واردات را دشوار کرده است.

در چنین شرایطی، دولت در آستانه اتخاذ تصمیمی جدید برای مدیریت بازار بنزین قرار دارد؛ تصمیمی که میزان موفقیت آن در کنترل مصرف و کاهش ناترازی، در ماه‌های آینده مشخص خواهد شد.

بررسی روند ۲۰ ساله مصرف بنزین نشان می‌دهد سهمیه‌بندی، هدفمندی یارانه‌ها و اصلاح قیمت‌ها به‌طور مقطعی مصرف را کاهش داده‌اند، اما مصرف اکنون با ثبت رکورد ۱۳۵ میلیون لیتر در روز دوباره در آستانه تصمیمی تازه قرار دارد.
منبع : تسنیم

دوشنبه ۵ مرداد ۱۴۰۵ ساعت ۱۱:۳۹