به گزارش
میز نفت ، پژوهشگران با بهرهگیری از دادههای ماهوارهای با قدرت تفکیک بالا، روند انتشار آلایندهها و جابهجایی دود ناشی از آتشسوزی را در طول دو روز پس از حادثه بررسی کردند. بر اساس نتایج این مطالعه، حجم انتشار دیاکسید گوگرد ناشی از این آتشسوزیها به حدود ۲۹.۸ هزار تن رسید؛ رقمی که به گفته محققان، در مقیاس منطقهای بسیار قابل توجه محسوب میشود و میتواند پیامدهای زیستمحیطی و بهداشتی گستردهای به همراه داشته باشد.
رصد ماهوارهای انتشار آلودگی
به گفته نویسندگان این تحقیق، دادههای ماهوارهای نشان دادند که بلافاصله پس از آغاز آتشسوزی، ستونهای عظیم دود و گازهای آلاینده به لایههای بالاتر جو صعود کرده و سپس تحت تأثیر جریانهای جوی به سمت شمالشرق و شرق منطقه حرکت کردند. این توده آلودگی در مدت کوتاهی از محدوده تهران فراتر رفت و بخشهای وسیعی از خاورمیانه را دربر گرفت.
بررسیها نشان میدهد غلظت دیاکسید گوگرد در برخی مناطق تحت تأثیر این رویداد چندین برابر سطح معمول افزایش یافته است. پژوهشگران تأکید کردهاند که چنین رخدادهایی میتوانند حتی در صورت محدود بودن زمان آتشسوزی، اثرات فرامرزی قابل توجهی بر کیفیت هوا ایجاد کنند.
دیاکسید گوگرد؛ آلایندهای خطرناک برای انسان و محیط زیست
دیاکسید گوگرد یکی از مهمترین آلایندههای حاصل از احتراق سوختهای فسیلی و فرآوردههای نفتی است. این گاز پس از ورود به جو میتواند با بخار آب و سایر ترکیبات شیمیایی واکنش داده و ذرات معلق ریز یا باران اسیدی تولید کند.
متخصصان محیط زیست هشدار میدهند که قرار گرفتن در معرض غلظتهای بالای این گاز میتواند باعث تحریک دستگاه تنفسی، تشدید بیماریهای ریوی، افزایش حملات آسم، سوزش چشم و مشکلات قلبی ـ عروقی شود. همچنین رسوب ترکیبات گوگردی در خاک و منابع آبی میتواند به اکوسیستمهای طبیعی، پوشش گیاهی و کشاورزی آسیب برساند.
اهمیت پایش ماهوارهای در بحرانهای زیستمحیطی
نویسندگان این مطالعه معتقدند یکی از مهمترین دستاوردهای این پژوهش، نمایش توانایی سامانههای ماهوارهای در پایش سریع حوادث زیستمحیطی است. به گفته آنها، در شرایطی که دسترسی میدانی به مناطق حادثهدیده ممکن است دشوار یا محدود باشد، دادههای ماهوارهای امکان ارزیابی میزان انتشار آلایندهها و پیشبینی مسیر حرکت آنها را فراهم میکنند.
این پژوهش همچنین نشان میدهد که رویدادهای مرتبط با زیرساختهای انرژی میتوانند آثار زیستمحیطی بسیار فراتر از محل وقوع حادثه داشته باشند و به همین دلیل نیازمند همکاریهای منطقهای و بینالمللی در زمینه پایش کیفیت هوا هستند.
هشدار درباره پیامدهای بلندمدت
محققان در پایان گزارش خود هشدار دادهاند که آتشسوزیهای بزرگ در پالایشگاهها، انبارهای نفت و تأسیسات انرژی تنها یک تهدید محلی محسوب نمیشوند، بلکه میتوانند در مدت کوتاهی میلیونها نفر را در کشورهای مختلف در معرض آلایندههای خطرناک قرار دهند. آنها خواستار توسعه سامانههای هشدار سریع و تقویت شبکههای پایش آلودگی هوا برای مدیریت بهتر چنین بحرانهایی شدهاند.
به اعتقاد پژوهشگران، نتایج این مطالعه میتواند به درک بهتر تأثیرات زیستمحیطی حوادث مرتبط با زیرساختهای انرژی و همچنین بهبود مدلهای پیشبینی انتشار آلایندهها در مقیاس منطقهای و جهانی کمک کند.