به گزارش
میز نفت ، در صبح روز ۱۹ نوامبر ۱۹۸۴، منطقهٔ سان خوان ایکواتِپِک در حومه مکزیکوسیتی، یکی از بزرگترین فجایع صنعتی تاریخ جهان را تجربه کرد.
پایگاه دولتی PEMEX که مسئول ذخیره و توزیع گاز مایع LPG بود، شامل ۵۴ مخزن مختلف میشد: شش مخزن بزرگ کروی با ظرفیت ۱۶۰۰ تا ۲۴۰۰ متر مکعب و ۴۸ مخزن افقی کوچکتر، که مجموعاً حدود یک سوم نیاز گاز مایع مکزیکوسیتی را تأمین میکردند. با این حال، استانداردهای ایمنی رعایت نشده بود: پایههای مخازن کروی ضدحریق نبودند، ۳۰ تا ۴۰ درصد تجهیزات ایمنی غیرفعال یا از مدار خارج شده بودند، شیرهای اطمینان ناقص بودند و نگهداری کلی سایت بسیار ضعیف بود.
حادثه با نشت گاز مایع از یکی از مخازن آغاز شد. گاز قابل اشتعال به سمت یکی از مشعلهای دفع گاز (flare pit) حرکت کرد و با کوچکترین جرقه، آتشسوزی و انفجار مهیب آغاز شد. انفجارها زنجیرهای بودند و شعلهها به سرعت به دیگر مخازن منتقل شدند. قدرت انفجارها به حدی بود که توسط لرزهنگارها در فاصله ۲۰ کیلومتری ثبت شد و منطقه اطراف کاملاً ویران شد.
فاجعه انسانی وحشتناک بود: بین ۵۰۰ تا ۶۰۰ نفر کشته و ۵۰۰۰ تا ۷۰۰۰ نفر مجروح شدند، با سوختگیهای شدید و آسیبهای جبرانناپذیر. شهرک ۴۰ هزار نفری اطراف سایت و همچنین تأسیسات صنعتی مجاور بهشدت آسیب دیدند و صدها خانه کاملاً تخریب شدند.
عوامل اصلی این فاجعه شامل: استانداردهای پایین ایمنی، طراحی ضعیف مخازن، نگهداری ناقص و تراکم بیش از حد مخازن نزدیک به مناطق مسکونی بود. بررسیها نشان داد که فشار عملیاتی خطوط لوله افزایش یافته و شیرهای ایمنی کافی نصب نشده بودند، که همه دست به دست هم دادند تا انفجاری با چنین قدرت و تبعات انسانی عظیم رخ دهد.
سان خوانیکو یکی از مرگبارترین فجایع صنعتی مرتبط با گاز مایع در جهان است و هنوز هم بهعنوان نمونهای از اهمیت ایمنی در ذخیره و حمل مواد اشتعالپذیر در صنایع نفت و گاز مورد مطالعه قرار میگیرد.
این حادثه، مشابه انفجار بوپال در هند، نشان داد که ترکیب نگهداری ضعیف، استانداردهای پایین و نزدیکی به مناطق مسکونی میتواند به فاجعهای ملی و بینالمللی تبدیل شود.